زن از ديدگاه اوجالان
فریبا سیاوشی ـ قوچان
افول خورشید الهه ها، روح حیات و آزادی را در جهان به انجماد کشانید و به دوران طلایی بشر که در آن عدالت، برابری و داد حاکم بود، پایان داد و نظام نوینی در عرصه ی جامعه ی انسانی، از زیر آوارهای نظام مادرسالار سر بر آورد.
نظام مذکور که تا کنون به حیات خود ادامه می دهد، رهاوردی به جز اسارت، بردگی و رنج بشر تا عصر کنونی نداشته است. این نظام رخسار جامعه ی انسانی را به جنگ و خون و نابرابری آلوده نموده.
در این میان وارثان فرهنگ الهه ها، بیش از هم در میان قید و بندها و آلام جانکاه نظام موجود فرسودند و فریادی که از دست شکنجه گاه نظام مردمسالار بر می آوردند، هستی را به رعشه درمیآورد، بویژه در خواستگاه اولین خود، یعنی در خاورمیانه بیشتر از هر جای دیگری، در بند سنن و جزمیات ذهنی متعفن، شکسته شده و از آنان سلب آسایش و انسانیت شده است. در این سرزمین ظهور تمدنهابود که نور و روح حیات و آزادی مدفون کردید و زندگی مرگباری آغازیدن گرفت.
در اثر تحولات شگرفی که در اثر ترقیات علم و فناوری و رشد و ارتقای سطح فرهنگ جامعه انسانی حاصل شده است و در مناطق بسیاری از آلام زنان کاسته شده و دریچه ای روبه سویشان گشوده شده است. ولی در خاورمیانه ، این مهد اولین تمدن بشری هنوز این مادران تمدن در حبس و اسارتی جانکاه به سر می برند و جهانی از سوی آنهاست.
اوجالان با درک راستین تاریخ و جایگاه والای زنان در ساختن آن و آینده ی فراروی، رهایی آنان از دام نظام خود کامه و منحط پیشاهنگ نمودن آنها در رهبری جهان و بشریت را در صدر امور مبارزاتی خود قرار داد . اما علم به قدرت سازنده و خلاق زنان در راه تغییر نظام موجود و آنتی تز گشتن و حتی سنتز شدن آنها برای تز قدیمی شده و منافی انسانیت با اهتمام تمام در جهت پیشبرد مبارزه و احیای زنان و همیشه نمودنشان، گام برداشت.
او به خوبی بر این نکته واقف بود که حیات و آزادی را باید در جایی که در آن دفن گردیده با دیگر نبش و بازیافت نماید و زنان کرد و خاورمیانه نماد و مثالی بر آن بودند. در نتیجه تلاشهای تئوریک و پراکتیک آغازیدن گرفت.
اوجلان دریافت که زنان در مقام خالقان تمدن نوسنگی از این استعداد و توانایی برخوردارند که بتوانند یک نقش تاریخی و دوران ساز دیگر را بازی نمایند. تنها آنها از این زمینه وموقعیت برخوردارند که بتوانند، سنتزی در برابر نظام طبقاتی و پایان بخشی بر اقتدار خود کامانه بیافرینند. بنیان گذار آپوئیسم، با کنکاش و تفحص در تاریخ هزاران ساله ی بشر و شرف اندیشی کامل به این نتیجه دست یافت که دنیای زنان، بینش، وجدان و عشق آنها مود اولیه برای ساختن و ایجاد ارزشها و هنجارهای یک تمدن نوین می باشند.
وی رهای خاورمیانه و استقرار مردم از این منطقه را تنها با رهبری و قیادت زنان ممکن می داند واین فقط با بیداری زنان و ایمان به این حقیقت میسر است. فیلسوف و تئوریسین تز تمدن دموکراتیک، بر این باور است که اگر زن به حقیقتی ایمان آورد، هیچ قدرت و نیرویی نخواهد توانست وی را از آن جدا سازد و او همواره به حقیقتی که بدان رسیده وفادار خواهد ماند. از این رو زنان و علی الخصوص زنان خاورمیانه، با وجود داشتن چنین خصایصی ، بنیادی ترین و پویاترین نیروهای یک جامعه دمکراتیک به شمار می روند.
زنان در این تز نوین از جایگاهی متعالی ، رای ایفای نقش و انتقام از تاریخ و مشارکت در فرآیند رو به جامعه ای آزاد و یکسان برخوردارند.اوجالان اتحادیه های زنان را در زمره ی بنیادی ترین نهادهای یک جامعه ی مدنی به حساب می آورد. و ضامن اصلی پیروزی چنین جامعه ای را سازماندهی در سطح عالی اتحادیه های مذکور، از لحاظ کمی و کیفی می داند .
رهبری آپویسم، اندشه های خود را پیرامون حرکت رهایی بخش زنان به تفصیل در منابع و کتابهای گوناگونی همچون«زن و خانواده در کردستان، چگونه باید زیست، عشق کرد، گفتگوی آزاد» و دهها کتاب دیگر ، بیان داشته است، او با ارائه ی ایدئولوژی رهایی زن، انقلابی اجتماعی ایجاد نمود و زنان و جامعه ی انسانی را به سلاحی مطمئن برای آزادی مسلح نمود و در سایه ی مجاهدتهای اوجلان، امروز زنان کرد از پایگاهی رفیع برای مبارزه برخوردارند. تشویق و تحرکات وی سبب گردید که زنان کرد فعالانه تر به میدان بیایند و با تاسیی « حزب زنان آزاد» با اراده ی محکم و جسورانه در راه نیل به آرمان مقدس و انسانی گام بردارند.
آنها در این امر به ندای دوست و همراه صمیمی خود لبیک گفته و با جانفشانی و ایثار در راه رسیدن به هدف از خود جانفشانی و ایثار در راه رسیدن به هدف، از خود مایه می گذارند. رهبری آپویسم آزادی و رهایی را به زنان جهان و کرد وعده می دهد. ولی خاطر نشان می کند که آنها نمی خواهند به نام آزادی ، آنها را از یک بند رها ساخته و در زندان دیگری به اسارت وادارند.
بیداری و رهایی زن در اندیشه، ایدئولوژی و عمل و مبارزه اوجالان جایگاه ویژه ای داشته و یکی از ارکان اساسی نظام آپویسم می باشد. اوجالان زنان را مبشران و پیام آوران تغییر و آزادی معرفی می کند و بر نقش سازندهی آنان در ساختن جهان فردا، جهانی آکنده از صلح و برابری و بدون خشونت تاکید می ورزد.
زنان نیز با توسعه دادن دامنه ی مبارزات و خودسازی خویش بیش از پیش در راه نیل به آزادی و ایجاد رستاخیزی نوین و استقرار یک نظام دمکراتیک و مدنی در خاورمیانه ومحقق ساختن ایدئولوژی رهایی در سراسر گیتی با تلاش و تکاپوی بیکران به سوی افقی روشن، به پیش می تازند. در خاتمه می توان گفت که اوجالان عاشق انسان، آزادی ، حیات آزاد ـ رهایی زن و آشتی جهانی است و جام وجودش لبریز از عشق بدانهاست.
+
نوشته شده در یکشنبه سی و یکم اردیبهشت 1385ساعت 16:52 توسط زیلان
|
پهیامی خوێندکارانی زانکۆی بهههشتی سهبارهت به فستیڤاڵی مۆسیقای 1383
بزووتنه¬وهی خوێندکاری کورد وهکوو ویژدانی کۆمهڵگا و بهشێک له بزووتنهوهی رزگاریخوازی کوردستان ههر له سهره¬تای پێکهاتنیهوه تایبهتمهندیێکی ئامانج خوازانه و به دوور له ههر جۆره بهرژه¬وهندی و قازانجێکی مادی ههبووه. له¬مێژه ئهم تایبهتمهندییه بۆته هۆی وروژاندنی کهسانێک و تاقم گهلێک که دهیانههوێ خوێندکار بکهن به ئامێرێک بۆ گهیشتن به ئامانجه مادی و باندێکانی خۆیان. ئامانجی ئێمه لێرهدا لێکدانهوه و باسکردنی ئهم دهس تێوهردان و هۆکارهکانی نیه. بهڵکوو مهبهست باس کردن له دوایین نموونهی دهستێوهردانی تاقمێکی نامهسوول واته "جامعه کردهای مقیم مرکز"ه.
دهس¬تێوهردانی تاقمی "جامعه کردهای مقیم مرکز" که هیچ چهشنه بهرپرسیارێتێکی سهبارهت به نێو و ئامانجهکانی دامهزراندنی نیه. به شێوهیهک که ئهم شوێنه بۆته بنکهیهک بۆ پهرهپێدانی روانگهیهکی سوننهتی له کوردی پاستۆرێزه، به پێناسهیهکی پان¬ئێرانیستی، که خۆی تهنیا وهک کهمینهیهک تهنیا له لیباس، مۆسیقا، گۆرانی، سنوور پارێزی نهسرهوتوو و .... دا ئهبینهتهوه. ئهم شوێنه به شێوهیهکی ناراستهوخۆ بۆته هۆی چهواشه و دابهزاندنی خواست و مافهرهواکانی بزووتنهوهی رزگاریخوازی کورد بۆ چهشنێک له (محافظهکاری) و چهمکێکی فۆلکلۆریک.
ههر وهک ئاگادارن له بههاری 83 دا فستیڤاڵی مۆسیقای کوردی له لایهن خوێندکارانی زانکۆی بهههشتی¬وه بهرێوه چوو. ههر چهند گێڕانهوهی چۆنیهتی وهرگرتنی موجهوز و دهردهسهریهکانی بهرێوهبردنی ئهم پڕۆگرامه خوێندکاریه چ له باری ئابووری و چ له بابهت ماوهی جێ¬بهجێ کردنی لێرهدا مهبهست نیه بهڵام چهند روونکردنهوهیهک پێویسته.
1- کێشهی ئابووری و لاوازی شێوهی بهرێوه بهرایهتی پرۆگرامهکه بوو به ههڵێک بۆ دهس تێوهردانی کهسێک به ناوی (مصطفی.ر) خوێندکاری پزیشکی. که دواتر دهرکهوت ناوبراو سهر به دهزگا ئهمنیهتێهکانه و بهرهخنه کردن له نێو خوێندکاران بوو به هۆی گهندهڵی ماڵی و بهلاڕێ دابردنی فستیڤاڵهکه، که له دێرهکانی داهاتوو دا زیاتر باسی لێ دهکردرێ. ههروهها بوو به هۆی ئاستهنگ کاری حهراسهتی زانستگا له بهڕێوهبردنی پرۆگرامهکه.
2- لهو نێوهدا ئهنستیتۆ فهرههنگی کوردیش به یارمهتی "مصطفی.ر" دهیهویست بهڕێوبهرایهتی فستیڤاڵهکه به نێوی خۆی تۆمارکا. ههر چهند که خوێندکاران پێشیان به چاپ و بڵاو کردنهوهی پۆستێڕی ئهنستیتۆ گرت بهڵام له ئاخری پرۆگرامهکه دا له¬وحی ته¬قدیری فستیڤاڵ، که خوێندکاران بۆ سوپاس و پێزانین له هونه¬رمه¬ندان دابینیان کردبوو، له لایان ناو براوه¬وه درا به "بهرام ولدبیگی" بوو به هۆی ناره¬زایی وده¬نگ هه¬ڵبڕینی خوێندکاران.
3- له هه¬موویان دڵتهزێن¬تر، رۆڵی "جامعه کردهای مقیم مرکز" بوو. که به رواڵهت هاتبوون تا لهم رهوشه ناله¬بارهدا یارمهتی خوێندکاران بدهن، بهڵام ئهوانیش بوون به لهمپهڕێک لهبهردهم خوێندکاران.
له حاڵیکدا پێشتر بڕیار وا بوو که ڤهشانی ئهم CD و فیلمانه لهلایان خوێندکاران و به یارمهتی "جامعه کردهای مقیم مرکز" بێت و لهماوهی ئهم دووساڵهدا خوێندکارانی زانکۆی" بهههشتی" زۆریان ههوڵدا تا فیلم و CD كانی ئهم پرۆگرامه رادهست کهنهوه، بهڵام به داخهوه "جامعه کردهای مقیم مرکز" دهستیان بهسهرفیلم و CD كانی پرۆگرامهکه داگرت، ئیستاش گهرهکیانه بۆ پرۆپاگاندا و ناساندنی خۆیان کهڵکی لێ وهرگرن.
دوایین ههوڵی خوێندکاران بۆ ئهم مهبهسته، لهگهڵ دژهکردهوهی نالهبار و سووکایهتی پێکردن به خوێندکاران لهلایهن یهکێک له بهرپرسانی "جامعه کردهای مقیم مرکز" بهناوی "مهندس جمال طه" رووبه¬ڕوو بووه.
ئیمه وهک خوێندکارانی کوردی زانکۆی "بهههشتی" بڵاوکردنهوهی ههر چهشنه بهرههم و فیلم و وێنهیهک لهم فستیڤاڵه به بێ رهزامهندی خوێندکاران وهک بهتاڵان بردنی بهرههمی ههوڵ و تێکۆشانی خوێندکاران دهزانین.
ئهم ئهزموونه تاڵه ئێمهی هاندا که چی¬تربێ دهنگ دانهنیشین و خوێندکارانی شوێنهکانی دیکه و بهتایبهت زانکۆکانی تاران ئاگادار کهینهوه که ئهم جۆره رێکخراوانه و هاوکاری کردن له گهڵ ئه¬وان به تهنیا و تهنیا له ناوبردنی سهربهخۆیی بزووتنهوهی خوێندکاری و بهلاڕێدا بردنی ئامانجهکانی ئهم بزووتنهوه یهی بهدواوهیه.
خوێندکارانی کوردی زانکۆی بهههشتی (تاران)
30/2/1385
+
نوشته شده در یکشنبه سی و یکم اردیبهشت 1385ساعت 16:22 توسط زیلان
|
گهردهلوولی ههواڵێكی ژان و ماتهم
له رۆژئاوا بهرهو زێدی فرمێسك و خهم
دهشت و دۆڵ و ههردی بڕی
كه گهیشته سهر یهكهمین لووتكه شاخی ناوچهی دێرسیم
سهدان گوڵی پارێزهری شان و شهرهف
له شهپۆلی چۆمی مونزوور
مونزووری نامۆی خۆرهتاو
ئهستێرهی گهش تێیدا خنكاو
چاوی خهمناكیان ههڵبری
مونزوور گوتی:
گهردهلوولی ههواڵی خهم
پهیام هێنی پرسه و ماتهم
لهسهر گۆڕی عهلیشێر و سهید رهزا ئیستێ بگره و باڵی ههواڵ له خوێن وهرده
كه گهیشتیه چیای قهندیل
هۆبهی پرسهی چارهی رهشم
لهگهڵ كسپهی كۆستێ تازهی ههر چوار پارچهی كوردستانی مهینهت بهشم
لهداوێنی قهندیل ههڵده
گهردهلوولی باڵا رهشپۆش
خهم داگرتووی دهروون پهرۆش
پێش تاریك بوونی ئێواره
خۆی گهیانده دیاربهكر
شاری شههید، شاری فواد و شێخ سهعید
شاری پیلان و سێداره
دیاربهكر هاواری كرد:
گهردهلوولی دهردو ماتهم
منیش لێره چهندین ساڵه
پسپۆرانی زوڵم و ستهم
گوڵی سووریان پێ پهست كردووم
ئازادیان بهربهست كردووم
خۆریان كشتووم
خوێنی ئهستێرهیان رشتووم
پیرهداری گۆرهپانم چهندین ساڵه
دایكێكی رۆڵه كوژراوه
شنهی شادی لێ تۆراوه
چونكه باڵای رۆڵهكانی
به پهلكهی خۆی ههڵواسراوه
با ئهو داره به ئازاره داری ئاڵای كۆتهلی سووری سهركردهی كوردستانی مهینهت بار بێ
ئهو ئاڵایه لهسهر لووتكهی چیای قهندیل وهها ههڵده ـ با بهرزان و
سلێمانی و رهواندز و شاری بۆتانی لێ دیار بێ
گهردهلوولی ههواڵی خهم ههر دههات و رێگای ئهبری
ههر ئهو رۆژه ئهو ئێواره خۆی گهیانده چیای ئاگری
ئاگری گوتی: ههواڵی خهم!
نامهی پرسهم له دهروونی برینداری به خوێنی سوور گوڵگوڵمهوه
له یاتاغگهی رهوهی بهوری ئارام گرتووی نێو دهرونی به كوڵمهوه
لهگهڵ بارگهی ئێشی سهخت و دهردی سهریم
بۆ ههوارگهی قهندیل یهره
با منیش وهك ههموو شاخ و بهندهنێكی ئهم وڵاته
لهنێو جهرگهی خهمبارانا
بۆ كۆستی نوێی كوردستانی بهشكراوم
به كوڵ بگریم، به دڵ بگریم
ئێواره بوو!
یهشتا شهمزین چهتری شهوی لهسهر سهری ههڵ نهدابوو
چاوی مهستی گوڵه هێرۆی ناوچهی خهمباری ههكاری نێشهی خهوی تێ نهزابوو
ئێواره بوو!
به خوێنی سوور تازه سوور بووی لێوی ئاسۆ
ههواڵی خهم به واژباڵی لای دا گهردی سهر گۆری پیرۆزی سمكۆ
ئێواره بوو!
یهشتا تهرمی زهردی ههتاو بۆ گۆرستانی شهو نهبرابوو
تاك و تهراك شهمی كزی ئهستێرهكان له ترۆپكی لهندی شێخان ههڵ نهكرابوو
ده ستی لاوازی دوا گزینگ بسكی بهژنی تاقهداری مههابادی بهر نهدابوو
ئهم ههواڵه بهئازاره
له ماكۆوه تا بێستوون و داڵاهۆ
زامی كوَنی چوار نیكاڵی كوردستانی هێنایه سۆ
منیش لێره له شاری یازده ئهستێره
ویستم ههموو ئاسمانی شین
وهكوو دهسرهی ئازیهتی و شین
بدهم بهسهر بووكی خهما
ویستم ئهوهی باخی سهوز و كێڵگه و كانین
بتاسێنم له دووكهل و تۆزو تهما
ویستم ئاوی زرێبار و وان و ورمێ
لهچاوی تاقه دێرێكی شێعری خهفهت دا برێژم
ویستم له وهرزی بههارا
تهرمی ههموو گوڵاڵهكان
نیگای گهرمی گشت نێرگزه چاو كاڵهكان
له گۆرستانی پهژاره بهدهست بولبول بنێژم
ویستم باسی تینی تیشك و رهنگی ههتاو
له دهروونی تهم داگرتووی بێ ئۆقرهمدا بخنكێنم
لهنێو دڵی دڵدارانی شاخهوانی و نهترسیدا
گهرده لوولی تهم گرتوو بم
دهنگی هۆره و لاوك و قهتار دامركێنم
رهوتی مێژوو بوهستێنم
لهدڵما بوو لهمهولاوه
دهستی وشهی ئازیهتباری لهبهر ئهژنۆی هۆنراوهكان گرێ دهم و شێعرم شێعری داماوی بێ
لهسهر لێوی دڵنیای
دوا ترووسكهی هیوای پیرۆز بهر داهاتوو بخنكێنم و بهستهكانم ههموو بهستهی خهماوی بێ
بهڵام دیتم له نهكاوێ
ئهستێرهیهك به ئاسمانی كوردستانا راست راخوشا
گهش و رووناك لێم بوو به گیانی پێشهوا
ئهستێرهی گهش پێش ئاوابوون له زهردهكۆ وا هاته گۆ:
بۆ ئاوات و ئامۆژگاری مامۆستای ژیرتان لهبیر چوو
چما نهیگوت:
پاداشتی شیاو بۆ شههید
نه فرمێسك و دهسته وهستان و گریانه
ئهوهی ئهوانی پی شاد بێ
درێژهدان به رێبیر و رێگایانه
بۆ نازانن!
برینی سینهی سهركرده میداڵیای سهركهوتنه
رهمز و رازی خونچهی هیوا پشكوتنه
چونكه بهپێی یاسای سروشت
داری ئازادی و سهربهستیش
وهكوو ههموو دارێ بهری دوای گوڵ پشكوان میوه ئهگرێ
دڵنیا بن كوچی دوایی سهرداری گهل
ههر به تهنیا كۆچی لهشه
ئاوێنهی روونی رێبیر و رێنوێنی زانایانهی
له ئێستاوه تا ههتایه
له لاپهڕهی مێژوومان و خهبات لهرێی رزگاریدا زیاتر گهشه
دهنگی دلێری پێشهوا له چوار نكاڵی كوردستان
رچهی سامی بۆ شكاندین
تێكی داوی دژدامان و دهستهوهستانیی پساندین
بۆیه دیتم به ههزاران پڵنگ و شێر
له بێشهڵان و دارستان
دهسته دهسته ههڵۆی سووری باڵ خوێناوی
لهسهر لووتكهی چیا و كوێستان
رق و قینیان دهردهبری
زهرد و شاخی پارێزهری كوردستانیش
بهرز و سهركهش راوهستابوون
پڕ به دڵی ئهشكهوتهكان
سروودی ههر مانیان ئهچری
بهم ئاوایه ئۆگرانی سهرفرازی نیشتمانم
پهیمانیان تازه كردهوه
وهك رابردوو رێبواری رێی شههیدان و كێوی وهره و بێ باكی بن
وهكو قهندیل وهكو ئارێز و پهرهژاڵ چاوهروانی دهركهوتنی گهردهلوولی رووناكی بن
منیش لێره له شاری یازده ئهستێره بهڵێن بهڵێن
ههموو كات و سامه ساتێك
له ههڵدێر و ههورازه رێ
له ئاستهنگ و نههاته سال
بهرگێرهوهی گورزی دهستی كارهسات بم
شانی شێعرم لهژێر باری دژدامانا نهوی نهبێ و
بهرهو رووگهی سهرفهرازی سهر له پێناوی وڵات بم
شێعر: ئهنوهر سوڵتان پهناه
+
نوشته شده در شنبه سی ام اردیبهشت 1385ساعت 17:5 توسط زیلان
|
رفراندم اوجلان به پایان خود رسید
رفراندم عبدالله اوجلان اراده سیاسی من است، پنجشنبه گذشته به کار خود پایان داد.
این رفراندوم از تابستان سال 2005 آغاز شد و روز 15 مای، طی اجتماعی در استراسبورگ فرانسه به کار خود پایان میدهد.
کنفدراسیون اتحادیههای کرد در اروپا KON KURD ، به اتفاق کمیته آمادهکار رفراندم اوجلان، برای تحویل امضاهای میلیونی جمع آوری شده از بخشهای مختلف کردستان و کشورهای اروپایی، امریکا و اقیانوسیه، به ارگانهای حقوقی و قضائی در شهر ستراسبورگ فرانسه، مراجعه و تحویل پارلمان اتحادیه اروپا دادند.
مجموع کل امضاهای جمعآوری گشته 3 میلیون و 236 هزار عدد است.
به همین منظور کردهای مقیم فرانسه در روز تسلیم نمودن امضاهای مذکور به اتحادیه اروپا، در ستراسبورگ متینگ باشکوهی در مقابل اتحادیه اروپا برپا نمودند.
شایان ذکر است که کمیته رفراندوم اعلام کرده است، آنها ضمن تمامی موانعی که از سوی رژیمهای ترکیه، جمهوری اسلامی ایران و سوریه برایشان ایجاد گشته و چندین نفر از اعضای آنها در حین جمعآوری امضا تاکنون در زندانهای این کشورها بهسر میبرند،توانستند دست کم 2 میلیون امضا جمع آوری نمایند.
کمیته رفراندم امضاهای جمعآوری گشته را از شرق کردستان به این شرح اعلام کرد.
استان آذربایجان غربی 220.000 امضا
استان کردستان 75.000 امضا
استان کرمانشاه 8000 امضا
استان ایلام 5000 امضا
استان خراسان 5000 امضا
شهر تهران 2000 امضا
شهر قزوین 7500 امضا
شهرهای تبریز، همدان، اردبیل، اصفهان و شیراز 3000 امضا
مجموع کل امضاهای جمعآوری گشته در شرق کردستان 327.500 عدد اعلام شد.
+
نوشته شده در شنبه سی ام اردیبهشت 1385ساعت 16:40 توسط زیلان
|
وتووێژێکی ڕهخنهیی لهگهڵ رێزدار ئیدریس شێخ شهرهفی لهمهڕ بزووتنهوهی سیاسی له ڕۆژههڵاتی کوردستان
زۆرن ئهوانهی که له گۆڕهپانی هزردا ئیش دهکهن و ههوڵ دهدهن ئهوهندهی له توانایاندا ههیه کۆمهڵگه به ئاراستهیهکدا بهرن بۆ چێکردنی ئایندهیهک له بهرژهوهندی تاکهکاندا. قسهکردن لهسهر پرس و مهسهله سیاسی و مێژووییهکان و ڕابردووی کۆمهڵگهی کوردی له ڕۆژههڵاتی کوردستان، ئهو ڕابردوهی که ئهوهندهی سهرکرده بهناو سیاسییهکان دۆنکیشۆت ئاسا تۆماریان کردووه و کۆمهڵگه ئهرکهکهی سڕدراوهتهوه زهروورهتێکی ههنووکهیی و پێویسته. ههربۆیه چهند پرسیارێکم ئاراستهی بهڕێز ئیدریس شێخ شهرهفی، وهرگێڕی ڕۆحی یاساکانی مۆنتسکیۆ و کۆمهڵگهی کراوه و دووژمنهکانی کارل پۆپێر، کرد
گهڕان بهدوای شوناس - نهبوونی ناسنامه - کێشهیهکی گهورهی تاراوگهنشینانه. ئایا به ڕای جهنابت ئهو قهیرانه بۆ ئێمهی ئاوارهی پارچهیهکی کوردستان دروسته؟ یا به دیوێکی ترا ئهتوانین بڵێین ئێمهی گیرکردوو له دوو کهلتوری جیاواز (فارسی و عهرهبی) شتێکمان ههیه به ناوی کێشهی شوناس؟
- ئهگهر شوناس (هویت) پێناسهکردنی خود بێت له بهرانبهر ئهوی تردا، ئهگهر جیاکردنهوهی خۆ و دانپێدانان بێت به خهسڵهت و تایبهتمهندیهکانی خۆ وهک بوویهکی ئۆقرهگرتووی سهقامگیر و کارپێکردنی کهلتورێکی گشگیری دهستهجهمعی بێت ئهوا دهبێ بهر له وهڵاَمدانهوهی ئهم پرسیاره و ههوڵدان بۆ تیشکخستنه سهر لایهنه تاریکهکانی، ئهم پرسیاره له خۆمان بکهین که پرۆسهی خۆناسی و خۆسازی چهند لهنێو بیر و کردهوه و پرۆژهکانی ئێمهدا چهنده ئامادهییان ههیه و ههر خودی ئهم چهمکانه که خودان دهلالهتی بهرفراوانن لهنێو کهلتور و جیهانی ئێمهدا چهنده خاوهن پێناسه و قورسایین. من پێم وایه ئێمه ههژارترین میلهتین له خۆناسیدا، چونکه ههرگیز بوێریمان نهبووه له بیرکردنهوه و ههر له وێیشهوه هیچ کات خۆسازی خهمی ئێمه نهبووه، ئهگهرچی لهلایهن مێژووهوه سووکایهتیمان پێکراوه و خراوینهته دهرهوهی ڕهوتهکهی وهک گروپ و کۆمهڵهی پهرتهوازهی بێ یادهوهری و پڕ له شهڕ و شۆڕ و سهرلێشێواو بهناو پانتاییهکی جوغرافی دیاریکراودای بڵاَوبووینهتهوه که ههر له شانسی خۆمان پانتاییهکی تا ڕادهیهک یهکگرتوو و ئاستهم و سهخته بهڵاَم ههرگیز به شێوهیهکی جیددی ههوڵی هاتنه نێو مێژوومان نهداوه یان ئهگهر ههنگاویشمان هاویشتبێت هێنده شهرمنانه بووه که له بهر دهرگا یان ڕهق ههڵاَتووین یان تێمان ههڵدراوه و ئێمهیش وهک مهعریفهیهکی بۆ ماوهیێ لهجیاتی ههموو بهستێنهکانی تر و گشت میکانزمهکانی دیکه بۆ ناساندنی خۆمان و بۆ پێناسهکردن و نیشاندانی شوناسی خۆمان پشتمان به توندوتیژی بهستووه که کهمترین بیرکردنهوهی پێویسته! کهواته ئهو سووکایهتی و چهوسانهوهی که مێژوو بهسهر ئێمهیدا سهپاند به جۆرێک بوو به بهشێک له کارهکتهر و کهسایهتی ئێمه که به شێوهیهکی ناخودئاگا دانمان پێَدانا و قبووڵمان کرد و لهنێو خۆماندا و له پێوهندیی ڕۆژانهی خۆماندا بهکارمان هێنایهوه و ئهمهیش وای کرد که تاکو ئێستایش یهکگرتوویی و ئینسجامی کۆمهڵاَیهتی تهنها به دیوه پڕ له زهبر و زهنگهکهی له ژیانی ئێمهدا ئامادهیی ههبێت که تهنیا کوشتنی تاک و به ههند وهرنهگرتنی حهز و خواست و خهونهکانی لێبکهوێتهوه.
کهواته ئهگهر ئهمه چرکهساتێک بێت له مێژووی دروستبوونی ئێمهدا، ئهمڕۆکه دهبێت چی بڵێین که بهسهردهمی شوناسه تێکچرژاو و بهیهکداچووهکان دهناسرێتهوه. ئهگهر بهر له هاتنی ئهم دۆخه نوێیه سهردهمێک بووبێت که کیان و یهکه کۆمهڵاَیهتی و سیاسییهکان به جۆرێکی ئارامتر و سادهتر پێناسهی خۆیان کردبێت و شوناسی خۆیان دیاری کردبێت ئهوا ئهمڕۆ ئهگهرهکانی دروستبوونی ئهم شوناسه زۆر له جاران ئهستهم تره. ڕهنگه له ههندێک ڕووهوه دهرفهت و ههلی ئاسانتر بۆ تێکهڵاَوبوون و لهیهکدی تێگهیشتن ههبێت بهڵام ههر به دیوهکهی تردا ئهوهنده تیژتێپهڕ و خێرایه که زهحمهته بگاته قۆناغی کامڵبوون. ڕاسته ئهگهر جاران ئێستر و بارگیر وهک وهسیله دهڤهر و ناوچهکانیان بۆ له یهکتر دهبهستینهوه ئهوا ئهمڕۆ سهتهلایت و ئینتهرنێت له ئارادان. ئهگهر جاران قاچاخچییهکان بهنێو تێلدڕ و و سنوورهکاندا تێپهڕ دهبوون و پهیام و نامهی خهڵکیان ئاڵوگۆڕ دهکرد ئێستا بهرنامه و پرۆژهکان بێ مۆڵهت دێنه ماڵهکانهوه بهڵاَم ئهقڵی کارپێکراوی پشت ههردووکیان یهک عهقڵه و نهگۆڕاوه. ئهقڵێک که بهدهم خهونووچکهوه بیر له سڕینهوهی ئهوی تر دهکاتهوه که له خۆیهتی و بۆ ئهو پێویسته؟!
ئێستا ئهگهر لێرهوه باس له کێشهی تاراوگه و تاراوگهنشینی بکهین من پێم وایه ئهمه بهر لهوهی کێشهیهکی سیاسی و کۆمهڵاَیهتی بێت کێشهیهکی زاتی و تاکهکهسییه. ئهمه ئهوهندهی پێوهندی به بڕینی سنوورهکانهوه ههیه دهیان ئهوهنده پێوهندی به ستهم و چهوسانهوه ههیه؛ پێوهندی به ئارامی ڕووحی و جهستهیی مرۆڤهوه ههیه. من ئهگهر له شارێک له کوردستانهوه به شهق فرێبدرێمه شارێکی تر تاراوگه و ئاوارهنشینم و ئهگهر به ویستی خۆم لهوپهڕی دونیا بژیم دهشێ کهسێکی ئاسایی بم. ئهمه پێوهندی به بوونی فیعلی تۆوه نییه له وهڵاَتدا؛ ئهمه پهیوهسته به ئینتمای تۆ بۆ نیشتمان. تۆ چهنده نیشتمان به هی خۆت دهزانی و چهنده نیشتمان تۆ به هی خۆی دهزانێت. ئهمڕۆکه چهنده لهسهر ئاستی گوتاری سیاسیدا پیاههڵدان و پیرۆزکردنی نیشتمان له ڕاگهیاندنی کوردیدا بانگهشهی بۆ دهکرێت ده ئهوهنده ههوڵی ڕاکردن له نیشتمان ههیه. نیشتمانێک که ئێمه به زۆڵ و نامۆ بزانێت، نیشتمانێک که جێگای بچووکترین خهونی منی تێدا نهبێتهوه، نیشتمانێک که بریتی بێت له جوگرافیای خهونی پیرهکان و پیرۆزکردنی کهلتورێکی چهقبهستووی ڕزیو و ههموو حوکم و بۆچوونهکانی پیر و ههموو پانتاییهکانی نهریت به نهگۆڕ بزانێت و گشت ڕا و سهرنجهکانی ئێمه به قسهی قۆڕ و بێمانا بزانێت، ئیتر لهبهر چاوی من و لهنێو خهیاڵگهی ئێمهدا له جهههنهمێ زیاتر نیم. لێرهوهیه که ئێمه بهگشتی و لهسهر ئاستی دهستهجهمعیدا (ناڵێم نهتهوهیی چونکه من گومانم له حهقیقهتی ئهم وشهیه بۆ کۆمهڵگهی کوردهواری ههیه) کێشهی نیشتمان و شوناس ههیه. با بازنهی قسهکانمان بچووکتر بکهمهوه و بێمه سهر کرۆکی پرسیارهکهی تۆ که پێوهندی به ئێمهوه ههیه وهک بهشێک لهو خهڵکانهی که لهگهڵ بزووتنهوهی سیاسیی ڕۆژههڵات ئهمڕۆ لهنێو جوگرافیایهکی خهیاڵیدا دهژین که له تهواوی ڕهههنده سیاسی و کۆمهڵاَیهتی و سایکۆلۆژییهکانهوه شایستهی ههڵوێسته لهسهرکردنه. نازانم له چ چرکهساتێکی مێژووییدا ئهم بیرۆکهیه لهدایکبوو، نازانم کهی یهکهمین ساتی هاتنه بوونی ئهم ئایدیایه سهریههڵداوه و تێناگهم کهی بوو یهکهمین کۆچ دهستی پێکرد بهڵاَم دهزانم مهعریفهی ئهم (کۆپی کۆمهڵگهیهی) هێدی هێدی و تهدریجی بوو. له کهلتوری ئێمهدا یاخی بوونی پیاو له سیستهمی پڕ له چهوسانهوهی دهرهبهگایهتیدا و پهنابردن بۆ شاخ مێژووی خۆی ههیه که ههر لهنێو خودی کۆمهڵگهی ئێمهدا به چهته ناوزهد کراون و ئهمانه به چهشنێک یاخیبوون و دژی بێگاری و دهستدرێژی وهستانهوه که تا ڕادهی ههڵکوتانه سهر دهرهبهگ و ئاغاکان و کوشتن درێژبووهتهوه. بهڵاَم ئهمه زۆربهی کات تاکهکهس یان له چوارچێوهیهکی بهرتهسکدا بووه. جێگای ئاماژهبۆکردنه که ههمیشه ئهم ههڵوێست وهرگرتنه له ئهنجامی ههڵچوون و تووڕهیی و ئیحساساتهوه کراوه که دواجار نهک ههر سیستهمی دهرهبهگایهتی نهگۆڕی بهڵکو له زۆر شوێندا فاکتهرێک بووه بۆ بههێزکردنی ئهم سیستهمه له دهرهوهرا. لێرهدا گهرهکم نییه له ڕهوایی یان ناڕهوایی (مهشرووع بوون یان نامهشروعی) ئهم جۆره ههڵوێسته بدوێم و حوکمێکی ئهخلاقی بهسهردا بدهم، ئهوهندهی مهبهستمه شوێنهوارهکانی دهسنیشان بکهم. لهم جوگرافییهدا دوای دابڕان له کۆمهڵگه، دوای ئهوهی شهرعیهت و حهقانیهتی خۆمان به لیتری خوێن دهپێوین، جۆرێک له (کۆپی کۆمهڵگه) دروست دهبێت که ئێمه تیایدا لهدایکبووین و گهورهبووین و عاشق بووین. یهکێک له کۆڵهکه سهرهکییهکانی ئهم جیهانهی ئێمه تیایدا ژیاین، مهبهستم منداڵاَنی نامۆی ناو بزووتنهوهی سیاسیی ڕۆژههڵاتی کوردستانه که دهشێت لهسهر پارچهکانی تر، بهتایبهتی باشوور، ڕاست بێت. خۆبهههقزانی و گوماننهکردن له خۆَ و خهونهکان و پاکیهتی و ڕاستیهتی. بۆ ئهوهی ئێمه بژین دهبوایه ئێمه ههموو ئهم سیفهتانه بدهینه پاڵ خۆمان و پێچهوانهی ههموو ئهمانهیش بهرانبهرهکهمانه. بهرانبهرێک که ئهوهندهی دروستکراوی خهیاڵی خۆمانه، ئهوهنده لهڕاستیدا بوونی نهبوو. ههڵبهته من مهبهستم ئهوه نییه که داگیرکهر و سیستهمێکی داپڵۆسێنهر له ئاستێکی بهرزدا له ههموو تاوانهکانی دابماڵم، قسهی من لهسهر ئاسته بچووکهکان و له دیدێکی ڕهخنهیی و له چاوێکی ترهوهیه که لێره، له ناوهوه، سهیری شتهکان دهکاتهوه. جارێکی تر به چهمک و دیارده و بههاکاندا دهچێتهوه، ئهمه ههوڵێکی خاکیانهیه بهڵام ئهرکێکی ئهخلاقییه!
ئێمه تهنیا له بهرانبهر ئهوی تری ڕهشدا دهمانتوانی بڵێین سپین یان لانیکهم ڕهش نین. ئهوه له کاتێکدا لانیکهم بهشی ههره زۆری ڕهفتار و ئهخلاق و بههاکانی ئهوی ترمان کۆپی کرد و سهرلهنوێ لهنێو خۆماندا پیادهمان کردووه. ئێمه به شێوهیهکی کۆنترۆڵکراو و زهینێکی قوورمیشکراو و بێ بیرکردنهوهیهکی قووڵ له دهرهنجامهکان له بهرانبهر ئهوی تردا وهک دژکردنهوهیهک کردهوهکانی ئهوانمان دوباره دهکردهوه. کاتێ ئهوان له شهڕدا بوون، له شهڕدا بووین. کاتێ ئهوان خهریکی جیناح و باندبازی بوون، ئێمهیش بهشی ههره زۆری وزه و توانای خۆمان خهرجی ئهمه دهکرد. ئهو فهزا خهیاڵیی ـ واقعیه، ئهو جوگرافیا وههمیهی بۆ چهند ههفته و مانگ و ساڵێک قهرار بوو بهرقهرار بێت بهڵام نیوهی تهمهنی ئێمهی داگیر کرد. ئایا بهڕاستی قسهکردن لهم مێژووه ونه شایستهی قسه لێکردن نییه؟ ئهو کۆپی کۆمهڵگهیهی ئێمه تیایدا گهوره بووین و تیایدا عاشق بووین، نه گهورهبوون و نه عهشقهکانیشی ئاسایی نهبوون، له گهورهبوون و باڵغ بووندا چهنده بێکهس بووین و له عهشقیشدا چهنده ساده و بێنهوا. ئهم فهزا خهیاڵیه نه گوند بوو و نه شارۆچکه و نه شار بوون، بهڵکو خاوهن بهها و نهریتی خۆی بوو بهڵام ههموو ئهمانه چ کاریگهریهکیان لهسهر ئێمه ههبوو کاتێ دهرگا و چوارچێوهکانی کرانهوه و ئێمه جارێکی تر ڕووبهڕووی کوردهواری بووینهوه. ئهو کات له ههمیشه زیاتر ههستمان به دۆڕان و دابڕان و سهراسیمه کرد. ئهو کات ههرئهوهندی که به گۆج و ئیفلیجی نههاتینه دهرهوه ههر هێندهی مهرگ ههڵینهلووشین شوکرانهبژێر بووین، چونکه ئێمه فرچکمان به وههمی حهقیقهت و خۆبهههقزانی گرتبوو. ئێستا که ئاوڕێکی خێرا دهدهینهوه تێدهگهین که نهک ههروا نییه بهڵکو تراژیدیایهکی کۆمێدیه. ئێمه چیمان بهرههمهێنا جگه له نهخوێندهواری و کوشتنی ڕهخنه و بهفێڕۆدانی وزه و دهریایهک له شههید و دونیایهک له دڵڕهقی و ئاسمانێک له بێدهنگی؟ ڕهنگه ئهگهر ههموو ئهمانه کاریگهریان لهسهر ئاینده و دواڕۆژ نهبوایه شایستهی قسهکردن نهبوایه و تهنیا وهک مادهیهک بۆ ئهدهبیات جوان بوایه بهڵام لێرهوهیه ههست دهکهم ئهگهر بهم جۆره بڕۆین ئایندهمان تاریکه و له مهترسیدایه. چی لهگهڵ خۆمان دهبهینهوه: ستهمکاری و ڕهق و کینه و دوژمنایهتی یان ئهگهر شاکار بکهین نهگۆڕان و نهوێران.
ڕابردووسازی و ڕابردووفرۆشی کێشهیهکی دیکهیه که لاو پێوهی گیرۆدهیه. ئایا دهخوازی شتێکی لهسهر بڵێیت کاتێک لاوهکانمان تاسهر ئێسقان بێزارن لهم تێگهیشتنه؟
- به جۆرێک له جۆرهکان ههندێ دهخوازن مێژوویهکمان بۆ بنووسنهوه که له هی ئهوان بچێ؛ له هێڵه سوورهکانی خۆیان دهرنهچین؟ (ئهمهیش به مانای ڕهدکردنهوهی ڕابردوو نییه.) هێگل قسهیهکی جوانی ههیه، دهڵێ: "مرۆڤ به ´نه´ وتن به ئێستای خۆی ئاینده درووست دهکات." واته هزری ههستیار و ناڕازییه که ئاینده سازه نهک عهقڵی گوێڕایهڵ و ملکهچ و پاساوچی که دواجار مرۆڤی خۆبهکوشتدهر و بێ پرسیاری لێدهکهوێتهوه. ئێمه نهک تا ئێستا ´نه´مان به ئێستای خۆمان نهوتووه بهڵکو جورئهتی ئهوهیشمان نهبووه ڕهخنه له ڕابردوویهک بگرین که لێوانه له ناشیرینی و لێوڕێژه له مرۆڤکوشتن و ئهتککردنی عهقڵ و مێژووی ´خوێن´ه به زمانی جوێن´. جارێ پێمخۆشه ئهوهیش بڵێم که ئێمه مێژوومان نییه به مانا دیار و پێناسهکراوهکهی بهڵکو تهنیا گێڕانهوهی ڕابردووه. گێڕانهوهیهکی پڕ له ههست و سۆز و نۆستالژیک که زیاتر له حهقایهتی گوێی ئاگردان دهچێت. ئهم دژایهتیکردنی یادهوهری دهستهجهمعی نییه چونکه ئێمه نهوهیهکی هێنده ژاکاو و ههڵوهریو و پارچهپارچهین که خاوهن کهمترین یادهوهریین که بیشێین بناغهی بوونی نهتهوهی لهسهر چێ بکهین. ئێمه تهنانهت له یادهوهریشدا لهتلهت کراوین و شوناسی خێڵهکیمان ههیه، بهڵکو ڕهخنهگرتنه له تاک گوتاری باڵادهستی قسهکهر. ئێمهی سووتهمهنی ئهو ڕابردووه (یان لانیکهم بهشێکی بچووکی ئهم ڕابردووه که دهمانههوێ لهسهری بدوێین) ئهگهر هیچ نهکهین لانیکهم دهبێ گومان لهم گێڕانهوهیه بکهین و پرسیاری خۆمانمان ههبێت. ههموو میللهتێک کاتێ خودان ئێستا نهبێت و ئایندهیهکی نادیار ههبێ ناچاره بچێته نێو وههمهوه و ڕابردوویهکی ساخته و پڕ له زهرق و بهرق بۆخۆی دروست بکات، باس له پاڵهوان و بلیمهت و ئازاکانی بکات، باس له سهرکهوتنهکانی بکات کهچی سهیر دهکهین له ئێستادا لهنێو قوڕ و زهلکاوی بێ ئیرادهیی و بێ شوناسی دانغرۆیه. ڕاسته ئهمڕۆ عهقڵێکی کۆنهپارێز و ڕابردووخواز خهریکی حیقایهتخوانییه؛ خهریکی گێڕانهوهیهکی ڕابردوویه که ههر بستێک لێمانهوه دووره و هیچ نهبێت ئێمه بهشێک بووینه لهو ڕابردووه. ئایا شهڕی براکووژی و شهڕهجوێن و سووکایهتیکردن به یهکتری و ئهتککردنی تهرمی کووژراوهکان جوانه؟! ئایا شایستهی شهرم لهخۆکردنه یان شانازی به خۆکردن
کاتێ لهسهر میرات چهقۆ له یهکتر دهسوون و خوێنی یهکتر حهڵاڵ دهکهن و لهپێناو دهسهڵاتدا یادهوهری ئێمه لهتوکوت دهکهن و دهیسوێنن و کاتێکیش تای ترازوو دهگۆڕێ و زهمهن شتێکی تر فهرز دهکات ئهوجا باسی برایهتی و لێبووردهیی و پێکهوهژیان و سهرکهوتنه هاوبهشهکان دهکهن؟ ئێمه بڕوا به کامهیان بکهین؟ به بڕوای من ههردووکیان بهڵام له سهردهمی خۆیان و به دونیایهک ڕهخنه و تووڕهبوون و تووڕههڵدان. بۆخۆت دهزانی ئهمڕۆ لهنێو بزووتنهوهی سیاسیی ڕۆژههڵاتدا چهنده به شان و باڵی شههید قاسملوودا ههڵدهدرێ. هۆکاری ئهمه چییه؟ پیرۆزکردنی کهسایهتی و خۆتهحقیرکردن لهبهرانبهریدا چ سوودێکی ههیه؟ ڕهنگه قازانجهکهی بۆ پاوانکردنی دهسهڵات بێت لهپشت کارهکتهری شههیدهوه و جۆره شهرعیهت وهرگرتنێک بێت. ئێمه عهقڵێکمان دهوێت لهجیاتی بهپیرۆزکردنی کهسایهتییهکان و داماڵینی بهرپرسیاریهتی مێژوویی لهسهریان که له ههموو کهسێک زیاتر بهرپرسیارن، عهقڵێکی ڕهخنهیی و شیکاری بێت و بهدوای خاڵه لاوازهکاندا بگهڕێت. دهبێ بپرسێ بۆ یهک ههنگاو ناچینه پێش؟ ههڵبهته عهقڵی پیر عهقڵی مانهوه و پارێزگاری له نهریت و بهها کۆنهکانه. ئهوه لاو و گهنجی کورده دهبێ لهجیاتی کهلتوری چهپڵه و ههلههله لێدان بۆ ڕێبهر و سهرکرده مردوو و زیندوهکان داوای دهرفهتهکانی ئازادی بکات. من چی له عهزهمهت و گهورهیی ڕێبهر و زمانزان بکهم که خۆم لهنێو زهلکاوی پووچی و بێ ئایندهییدا نوقووم بوومه؟ گهنج نابێ ڕابردووی بۆ پیاههڵگوتن بوێت. بهستێنێکه بۆ ڕهخنه و لهخۆ ڕامان. تا پهیکهری گهورهتر بێت مهخلوقهکان سووکتر و بچووکتر و بێ بایهخترن.
بونیادی عهقڵی لاو به چهندین کێشهی گهوره دهتلێتهوه. تۆ گهر بتههوێ ئهو بونیاده سهلهفی و نهریتخوازه بگۆڕیت پێویستیت به زۆر ڕێگا و مێتۆدی جیاواز ههیه که هێشتا نههاتوونهته نێو دنیاکهی ئێمهوه؟ کهواته چاره؟
من پێموایه سهرهتای گۆڕان له شێوازی گۆڕانی بیرکردنهوهوه دهستپێدهکات. ئهگهر وا نهبێت ئهوا گۆڕانێکی ڕهواڵهتی و ئاسۆیی دهبێت. گۆڕانی شته ماددییهکان واته دونیای دهورووبهره بهڵام عهقڵ و بیرکردنهوه له چاخی خێڵایهتی و ڕهوهندیدایه. باشترین نمونه بۆ ئهمه دونیای ئێمه و عهرهبه. له بهشێکی زۆری وڵاتانی خهلیج دوایین دهسکهوتهکانی تهکنۆلۆژیا و مۆدێرنیتهی ماددی دهبینی بهڵام عهقڵ ههر هی سهردهمی خێڵایهتی و چادرنشینه. حهزدهکهم ئهوه بڵێم که ئهمڕۆ ئێمه لهنێو دژایهتییهکی سهیری دوالیستیدا دهژین. لهلایهکهوه فشاره دهرهکییهکان له ههموو لاوه هێرش دهکهن و به دهرگا و پهنجهرهکاندا دێنه ژوورهوه؛ من لایهنگری ههموویان نیم چونکه بهشێکیان گوتاری سیاسیان لهپشته و و ئهگهر ورد نهبینهوه به شێوهیهکی ڕووکهشانه ههڵدهخهڵهتێن و لهلایهکی تریشهوه لهنێو خۆماندا توند دهرگاکانمان داخستووه. گهنج ئهمڕۆ لهگهڵ سێ پرسی گهوره گیرۆدهیه: دهسهڵات، کهلتوری باو و دین. ئهوانه ههر سێکیان به شێوهیهکی حهیاتی یهکتری تهواو دهکهن و ئاوێتهی یهکترین و دهستبهرداری یهکتری نابن. دهسهڵات لهپێناو مانهوهی خۆیدا پارێزگاری له کهلتوری باو دهکات که ههروهک خۆتان دهزانن له بهشێکی بهرفراوانیدا دژی حهز و خۆلیاکانی گهنجه و تهعبیر له خواست و ئیرادهی عهقڵی دێرین دهکا. کهلتوری باو پاساو بۆ سهقامگیری و نهگۆڕانی دهسهڵات دههێنێتهوه و بهشتێکی ئهزهلی و سروشتی لهقهڵهمدهدات و پێی وایه لهوهتا دونیا ههیه وا بووه و ههر وایش دهبێت. و ئایین به ڕووه ههره دیارهکهی پشتیوان و ئاوێتهی کهلتوره و لهنێو دهسهڵاتا تواوهتهوه. زیاتر له ههموویان دژی دهسکاریکردنی سیستهمی گهوره و بچووکیه. لاو لهگهڵ ههر سێکیاندا پێویسته له کێشهدا بێت و ئهمهیش شتێکی ئاسان نییه.کاتێ دهڵێم لاو مهبهست عهقڵی لاوه و دهزانم ههندێ گهنج ههن وهک نهنکم بیر دهکهنهوه و وهک باپیرم دهژین. یان سهراپا ترسن و یان لێوانلێون له دروشم و چهپڵه و ههڵهشهیی، و به فیت و فیتووی گهورهکان وهسهما دهکهون. گهنج دهبێ ئهوهیش بزانێ ههموو ئهو دروشم و بانگهشانهی گهورهکان له کاتی بێدهسهڵاتیدا گهنجیان پێ دهکاته قوربانی و لاوی پێ دهکاته دهستهچیلهی ئاگر، له کاتی دهسهڵاتیدا له چاوتروکانێکدا به بیانووی نهگونجانیان لهگهڵ نهریتی کۆمهڵگه و زهوقی خۆی، پشتیان تێدهکات و لهم نێوهدا به پلهی یهکهم گهنج و دوای ئهویش خهونهکانی گۆڕان دهدوۆڕێن!
تێڕوانینتان بۆ بزووتنهوهی کوردی چییه؟ ئایا ئهو بزووتنهوهیه پڕ به قالبی خۆی بزووتنهوهیهکی ئازادیخواز بووه یان به دیوێکی ترا؟ ماناکانی ئازادی له بزووتنهوهی کوردیدا له چ ڕهههندێکدا خۆیان دهنوێنن؟
- لانیکهم له سهد ساڵی ڕابردوودا هیچ وشهیهک هێندهی پهیڤی "ئازادی" مهسرهفی نهبووه لهنێو بزووتنهوی سیاسیدا. من پێموایه ئازادیخوازی به هیچ جۆرێک ناشێ بۆ ئهم ڕابردووه بهکار بهێنرێت. چۆن تاکی دیل و گوێڕایهڵ و بیرنهکهرهوه دهتوانێ باسی ئازادی بکا - ههڵبهته ئهمه حوکمێکی ڕهها نییه و چهندین دهنگی بوێر ههبوون که یان نهمان یان نههێشتران. کاتێ بزووتنهوهی چهکداری کوردی ههڵدهگیرسێ کۆمهڵگهی ئێمه بهرزترین ڕێژهی نهخوێندهواری ههیه. ئێمه نهک ههر بزووتنهوهکهمان بهڵکو تاکی ئازادیخوازیشمان زۆر کهمه. ئهم بزووتنهوهیه باشترین پێناسه بۆی بزووتنهوهی چهکداریه که زۆرتر له مازۆخیسم نزیکه که حهز دهکات خۆی ئازار بدات، فهزایهک بۆ خۆی دروست بکات و تراژیدیا بخووڵقێنێ تا ئهوی تر به چاوی بهزهییهوه سهیری بکات. ئایا پێویست نییه وهک لایهنێک له مێژوو (مێژووی هاتنی چهک) بۆنێو کۆمهڵگهی ئێمه توێژینهوهی لهسهر بکرێ؟ ئهوهندهی نیشانه ڕاستی و گوولله برهوی ههبووه کهی پڕۆژهی ڕهخنهیی ڕێزی لێگیراوه؟ من بیرم دێ سهردهمێک لهجیاتی ملوانکه گووللهیان دهکرد به گهردنبهند! ئایا بهڕاستی بۆچی له ههموو شتێک زیاتر چهک و هونهری بهکارهێنانی ئهم ئالهته له کۆمهڵگهی ئێمهدا عهزیم و سهرهنجڕاکێش بووه؟ ئایا ئهمه داسهپاو بووه یان ئێمه لهم بیاڤهدا له ههموویان زێتر لێهاتووییمان ههبووه؟ ئهمه جێگای پرسیاره، چونکه چهنده زهرهری بۆ دژ بووه ده ئهوهندهیش زیانی بۆ ئێمه و لهسهر ئێمه ههبووه. لهم ڕابردووهدا ´ئازادی´ دهکهوێته کوێ؟! ئێمه تا ئێستایش کۆیلهی فهزا و ژینگهیهکین که خۆمان درووستیان دهکهین. کاتێ کهسێک لهسهر نووسینی شیعرێک یان بابهتێک دادگایی و دارکاری دهکرێ ئیدی کوا ئازادی؟! ئێمه تا ئێستا پێمان وا بووه ئهوه ئهوی تره که ئازادی له ئێمه زهوت کردووه و ئێمه ههر له ئهزهلهوه ئازادیخوازین و ههر که ئهو نهمێنێ ئیتر ئێمه لهنێو یۆتۆپیادا دهژین. بهڵام لهڕاستیدا ئازادی پڕۆسهیهکی ناوخۆیی و تاکهکهسییه و دهبێ له چوارچێوهی سیستهمی بهها و نۆرم و نهریتهکاندا بهدوایدا بگهڕێین و لێکۆڵینهوهی لهسهر بکهین. ئایا بزووتنهوهی چهکداری ڕای جیاوازی قهبووڵه؟ ئهی ئهو ههموو ئینشیعاب و براکوژیه چییه؟ ئایا ڕێز له مافی تۆ دهگرێ له بهرانبهر باری قوورسی ئهرکهکانت؟ ئهی بۆچی ههموو شتێکت وهک منهت و بهخشش پێدهفرۆشی؟ کهسێک له چوارچێوه خێزانییهکانی خۆیدا باوهڕی به ئازادی و بۆچوونی جیاواز نهبێ چۆن دهتوانێ مژدهی ئازادی به میللهت بدات؟
واتای تاک چی دهگهیهنێ بهلای تۆوه لهنێو ڕێکخراو و حیزب به مانا گشتگیریهکهی؟ ئایا تاک خودێکی سهربهخۆیه لهم نێوهندهدا یان نا؟ حیزب وهک پێویستییهکی مۆدێڕن و تاکیش لهمبهرهوه ئایا دهکرێ لێک جیا بن؟
- دهزانی ئهم مۆدێله حیزبایهتیهی ئهمڕۆ له کوردستان کاری پێدهکرێت مۆدێلێکی ستالینییه. مۆدێلێکی کۆنه و له وڵاته دواکهوتوو و بهدبهختهکان نهبێ له هیچ شوێنێ باوی نهماوه. شێوازی شانه و سهرشانه و نازانم چی؟ ههروهک بۆخۆتان دهزانن حیزب له ئهوروپا لهنێو پهرلهمان و له کاتی دیالۆگ و مشتومڕ و بهریهککهوتنی بهرژهوهندی چینهکان دروست بووه بهڵام لهلای ئێمه وهک دژکردهوهیهک له بهرانبهر داگیرکهردا، وهک سیستهمێک بۆ رێکخستنی خهڵک و ئامادهکردنیان بۆ بهرهنگاری. بهڵام ئایا ئهم سیستهمی ڕێکخستنه ئهگهر له بهرانبهر ئامانجهکاندا دایبنێین دهتوانن پێمان بڵێن کام ئامانجی پێکاو! ئهو مێژووه درێژهی ئهم جۆره حیزبایهتییه له ههر چوار پارچهی کوردستان چ کاریگهرییهکیان لهسهر بهرزکردنهوهی ئاستی هۆشیاری و ڕۆشنبیری تاکی کورد ههبووه؟ ئایا یهکێک له فاکتهرهکانی میلیتاریزهکردن و چۆڵکردنی گوند و کاولکردنی شارهکان و بهسیاسیکردنی سهرلهبهری کۆمهڵگه و کهمڕهنگکردنی لایهنه ههستیارهکانی تر نهبووه. حیزب چوارچێوهیهکی تهنگه و تاک ناتوانێ - یان لانیکهم له جیهانی ئێمهدا- خاوهن سهربهخۆیی فیکری و کردهیی خۆی بێت. بهرزکردنهوهی کۆگهراییه له بهرانبهر تاکگهراییدا و لهم نێوهندهدا تاک دهبێته بڵهندگۆی حیزب و دهبێ ههڵه و کهموکووڕیهکانی بۆ پینه بکات. دهبێ ئهوهیش بزانین که ڕووخسار و دهموچاوی حیزب له کاتێ که له دهرهوهی دهسهڵاته جوان و بریقهدارتره لهوهی که دهبێته دهسهڵاتدار. ههر حیزبێک پرۆژهی دیاریکراوی بۆ گۆڕانی کۆمهڵگه و کهلتور نهبێت و تهنیا به بهرزکردنهوهی ههندێ دروشم خۆی بڕازێنێتهوه ئهوا دهبێ گومان و ترسمان له دهسهڵاتهکهی ههبێ. ئێمه دهبێ سوود له ههموو ئهزموونه تاڵهکانی کوردستانی باشوور وهرگرین. ئهمڕۆ ئیدی کاتی ئهوه هاتووه فۆڕمێکی نوێ له حیزبایهتی بێته ئاراوه. دهبێ دهرفهتهکانی ئازادی و سهربهخۆیی بۆ تاک وگروپهکان به ڕهسمی بناسرێ و به لانیکهم لهنێو بزووتنهوهی سیاسیی ڕۆژههڵاتدا پانتاییه ڕۆشنبیری و کهلتوری و هونهرییهکان وهک یهکهی سهربهخۆ کار بکهن و له دهرهوهی دهسهڵاتی حیزب بن و ههموو شتێک نابێ به گهزی شۆڕشگێڕی بپێورێ. دهزانی ئهم بزووتنهوانهی ئێمه چهنده شوێنی سهرههڵدان و گهشهی کهسایهتی درۆیین (شخێیهتی کازب) بووه. شاعیر له چرکهساتێکدا گۆڕاوه بۆ بکوژ و جهنگاوهر بووه به ڕێنوێنیکهری کۆمهڵایهتی و کهسایهتییهکان به جۆرێک شێواون که ناسینهوهیان زۆر دژواره. دهیان کارهکتهری باش بهرگی بهدکاریان بهبهر دهبڕی و سهدان کهسی بهدیش دهبنه قارهمان و مژدهبهخش! دهبێ ریفۆرم و چاکسازی لهنێو کۆمهڵگهدا جهختی لهسهر بکرێ چونکه هاوکات کۆمهڵگه و تاکهکانی ئاستی گهشهی هزریان گۆڕانی بهسهردادێ و دهشێ بڵێم ئاڵوگۆڕێکی هاوتهریب و ساغڵهم دهبێ. چ ئهرزشێکی ههیه ههزاران مرۆڤ لهپێناوی ئازادی و به ناوی مرۆڤایهتی به کوشت بدرێن کهچی ههر ئهمانه لهپێناو شهرهف و نامووسدا دراوسێی خۆیان سهرببڕن. کاتێ تێگهیشتن و جیهانبینی تاکهکانی کۆمهڵگه گۆڕانی بهسهردا بێت و نۆرم و بهها و پێناسهی تازه بۆ چهمکه کۆنهکان بکرێت دهشێ مرۆڤ هیوای بهوه ههبێت که دهکرێ له ئایندهدا هیوامان به دهرفهت و ههلی لهبارتر ههبێت بۆ پراکتیزهکردنی ئازادی.
به ڕوانگهی جهنابت ڕۆشنبیر بهدرێژای کاری بزووتنهوهی کوردی توانیویهتی ڕۆڵی خۆی بگێڕێ؟ ئایا ڕۆشنبیر به واتا واقیعیهکهی خۆی، توانیویهتی جگه له کۆت و بهندی سوونهت و کهلتور و ... له چوارچێوهی دهسهڵات دهرچێ و ڕهخنه بگرێ؟
- گومانی تێدا نییه که یهکێ لهو چهمکانهی که لهنێو کهلتوری کوردیدا لێڵیهکی زۆری لهسهره ڕۆشنبیره و هێشتا ئهرک و گوتارهکانی ڕۆشنبیر خاوهن پێناسهیهکی ڕوون نین. به زانینی ئهو ڕاستییه که ههر خودی ئهم چهمکه له جیهانیشدا پانتاییهکی بهرفراوان لهخۆدهگرێت و لهوێش دهکرێ بڵێین پێناسهی جیاواز و تا ڕادهیهک دژیهک بۆ ئهم بوونهوهره بیرکهرهوهیه ههیه. ئهگهر پهیام یان ئهرکی ڕۆشنبیر به پلهی یهکهم ڕهخنهگرتن بێت له سهرجهم بوار و ئاستهکانی زانست (مهعریفه) و کهلتور و کۆمهڵگه و ئهگهر گوتاری ڕۆشنبیری ههڵوهشاندنهوه و سهرلهنوێ دامهزراندن و پێناسهکردنی دامهزراو و بوونیادهکان بێت، ئهگهر چهمکی ڕۆشنبیر پێوهندی به داهێنانهوه ههبێ له بوارێک له بواره مهعریفیهکان، ئهگهر ئیزافهیهک بێت بۆسهر میراتی مرۆیی، ئهگهر لهسهر ئاسته فراوانهکهیشی ناڕازیبوون و یاخیبوون بێت له بهرانبهر حهقیقهت و دهسهڵات و لێرهوه سهیرێکی ڕۆشنبیری کوردی بکهین و بهتایبهتی ئهوهی لهنێو بزوتنهوهی سیاسیی کوردیدا دهیهوێ لهم پانتاییهدا ئهم ڕۆڵه بگێڕێ، دهبینین تووشی چهندان گرفتی جیددی دهبینهوه. ئهم جۆره له ڕۆشنبیر - ئهگهر بتوانین ئهم ناوهی بۆ بهکاربهێنین که به بڕوای من ناوێکه لهم بوارهدا کهمترین کهس لهخۆدهگرێ چونکه حیزبی کوردی بهدرێژایی مێژووی خۆی توانای ههڵکردن و ههزمکردنی رۆشنبیری نهبووه- دیاره ئهمه بهشێکیشی بۆ خودی رۆشنبیر دهگهڕێتهوه که له چوارچێوهیهک دهستهمۆ دهبێت که لهڕاستیدا دهبێ یهکێک له ئهرکهکانی ڕهخنهگرتن یان بهرفراوانکردنی ئهم چوارچێوانه بێت، ههر له سهرهتادا له نێوان دوو تهوژمی بههێزدا گیردهخوات. له لایهکهوه له بهرانبهر ئهوی تری دژدا خۆی به خاوهنی پهیامێکی بهرههق دهزانێ و ئهمه تهژی دهکات له غروور و زۆر جار ئاسۆی بیرکردنهوه و تێڕوانینی هێنده بهرتهسک دهکاتهوه تهنانهت بهردهمی خۆی نابینێ و تهنانهت ههندێ جار گوتاری ئهوتۆ بهرههم دههێنێ که کۆپییهکی سهقهتی دووژمنهکهیهتی. له لایهکی ترهوه لهنێو بزووتنهوهیهکدا قهراردهگرێ که ههرچهند کهمتر ئهم ڕووهی خۆی نیشان دهدات بهڵام بهپێی سروشتی خۆی عهوداڵی دهسهڵاته. واته لهنێو پڕۆژهیهکدایه که له خودی خۆیدا پڕۆژهی وهرگرتنهوهی دهسهڵاته - جا ئهم دهسهڵاته چۆن وهردهگیرێ و لهرێگهی چ میکانیزمێکهوه پیاده دهکرێ هێنده ناڕوونه که تا ئێستا له مێژووی ئێمهدا تهنیا تراژیدیا و کارهساتی لێکهوتوهتهوه- لێرهدایه دهبینین ئهم کهسه بیرکهرهوهیه له نێوان دوو بهستێنی حهقیقهت و دهسهڵاتدا گیر دهخوات که ههرکام لهمانهیش دهسهڵات و حهقیقهتی خۆیانیان ههیه. کێشهکه لێرهدایه که ڕۆشنبیری حیزبی حهقیقهت هێنده به سیاسیانهوه و له چوارچێوهی پرۆژهی حیزبیدا دهبینێ که ئیدی کهمتر وایه بتوانێ ڕاڤهی بۆ ئهم چهمکه ههستیاره ههبێت. ئێمه لهسهر حهقین، ئێمه ئازادیخوازین، ئێمه ڕزگاریدهرین، ئێمه پاڵهوانین و ئێمه شاری خهونان دروست دهکهین، ئێمه دادپهروهری دێنین، ئێمه دهگۆڕین ... تا بێکۆتایی و ههر خودی ئهم ئێمهیه دواجار "منێکی" دیکتاتۆر و بهرچاوتهسکه. بهڵام ئایا لهنێو گهڵاڵهیهکی گشتگیر و پێڕهو و پڕۆگرۆامی حیزبیدا ههر له بنهڕهتدا دهرفهت بۆ ڕۆشنبیر ههیه؟!
بهپێی سروشت و ڕێژهی بهرههقی پهیامێک دهشێ ڕۆشنبیر له بواری جیاجیادا ڕۆڵی بهرچاو بگێڕێت بهڵام مهخابن میژووی بزووتنهوهی چهکداری کوردستان ئهوهمان پێدهڵێت که کهمترین دهرفهت ههبووه بۆ دهنگی جیاواز. سهیر ئهوهیه بزووتنهوهی سیاسی لهسهر چرکهساتی ههستیار و لهحزهی مێژووی ناسک کڕکهوتووه و ههموو پڕۆژهیهکی نوێخوازی لهژێر ئهم دروشمهدا به پهراوێز دهخرێت کهچی ڕابردووی پهنجا و شهست ساڵه لهدوای خۆی بهجێدههێڵێ. هێمن که یهکێک لهو کهسانهیه له نێوان ئهدهب و سیاسهتدا گیر دهخوات، ئهگهر وهک کهسێکی بیرکراوهی نێو بزووتنهوهی سیاسی سهیر بکهین دهبینین که ئهم بزاڤه به جۆرێک فڕێدهدات و تڕۆی دهکات که هیچ ئیعتیبارێک بۆ ههندێ له داهێنانه ئهدهبییهکانی ناهێڵێتهوه. هێمن یهکێک لهو کهسانهیه که ههر زۆر زوو تووشی ڕهشبینی و نهیلیزم دهبێت و لهم بڕگه شیعریهدا به چهشنێکی هێنده جوان دهریدهبڕێت که دهڵێ:
"ئێستێ بۆ چارهی خهمم گۆشهی مهیخانهیه جێم
من که ڕۆژێ دهمویست میللهتهکهم بێ خهم کهم."
(بهوردی قسهکردن لهسهر ئهم بابهته دهکرێ کارێکی ترمان بێت) بهڵام بۆ یهکهم جاره ئاوا بهڕوونی یهکێک گومان له پڕۆژهی خۆی بکات، گومان له خۆی و خهونهکانی بکات و خۆی بهیان بکات. لانیکهم له ده ساڵی ڕابردوودا یهکێک له ئهزموونهکانی کورد ئهوهی سهلماند که بانگهشهی خهمخۆران بۆ بێخهمکردنی ئێمه پڕه له خوڵقاندنی جهههنهم و خهمباری. کهواته ئهگهر بزاڤی سیاسی بیههوێ بهخۆیدابچێتهوه و بهرهو نوێبوونهوه بچێت دهبێت دان به حهقیقهتهکانی دهرهوهی خۆیدا بنێت و پانتایی و بهستێنهکانی نێوخۆیشی بهرفراوان بکاتهوه؛ نابێ ههموو ههقیقهتهکان لهژێر گوشاری یهک حهقیقهتی گشتگیردا سهرکوت و بێبایهخ بکرێن و دهکرێ ههموویان بهیهکهوه پهیژهیهکی باشتر چێ بکهن. بهڵام ئایا دهبێ ڕۆشنبیر چرکهساتێک خهمسارد بێت بهرانبهر به ههڕهشهکانی دهسهڵات؟ ئایا دهبێ ئاوا گوێڕایهڵانه ببێته پردهبازی دهسهڵات؟ ڕهخنهی جیددی و گومانکردن له حهقیقهتی پڕۆژهکان و تێکشکانی ههژمونی تاک ڕهههندخوازی له بیرکردنهوه و بڕیاردا ئهرکی ڕۆشنبیره.
* * *
سازدانی دیمانه: شۆڕش غهفوری، سهرنووسهری گۆڤاری لاوان2006
+
نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1385ساعت 11:54 توسط زیلان
|
سوريه و كردها
نويسنده: ميشل كولينز دن
ترجمه از عربی: مولود خوانچه زرد
اشاره: بعد از انتشار گزارش كميته تحقيق سازمان ملل در مورد پرونده قتل رفيق حريري نخستوزير سابق لبنان، سوريه در تنگناي شديد و تحت فشارهاي مختلف قرار گرفته است.
دمشق براي كاستن از اين فشارها و رهايي از تنگنا راهكارهاي جديدي برگزيده است. يكي از نشانههاي تغيير اعلام سياستهاي جديد اين كشور در قبال كردها و لغو قانوني است كه در اوايل سال 1962 باعث محروميت تعداد كثيري از كردهاي اين كشور از داشتن شناسنامه و حق تابعيت شد. مقاله حاضر به مروري درباره مواضع و سياستهاي سوريه درباره مسأله كرد ميپردازد.
در صحت اينكه بارها گفته شده كه كردها دوستاني به غير از كوهها ندارند شكي نيست. كردها بارها به خاطر عوامل خاصي از دولتهايي پشتيباني نمودهاند كه با هر يك از كشورهاي عراق و ايران مخالفت و دشمني داشتهاند؛ هرچند حمايت اين دولتها به دلايل تاكتيكي بوده است.مانند قرارداد 1975 الجزاير كه طي آن ايالات متحده آمريكا و ايران به خاطر منافع خودشان دست از همكاري با ملا مصطفي بارزاني در عراق برداشتند. در اينجا هدف ارائه ديدگاهها و نگرشها و مواضع جهان عرب در برابر مسئله كرد ميباشد.
قبل از هر چيز بايستي تأكيد كنم كه در مسائل كردها تخصص زيادي ندارم بلكه تخصصم بيشتر در زمينه مسائل جهان عرب ميباشد؛ ولي سعي خواهم كرد كه به تحقيقات وسيع و جامعي در اين زمينه بپردازم در حاليكه منابع اندكي پيرامون مسائل سياسي و شرايط ژئوپلتيكي سياستهاي مختلف اعراب وجود دارد.
توجه و تلاش كشورهاي جهان عرب نسبت به مسئله كرد چندان زياد نيست بلكه فقط در قالب سخن و نيز از كانال ارتباط با كشورهاي تركيه، ايران و سوريه ميباشد. بعد از عراق تنها دولت عربي كه مسئله كرد در آن پيچيدهتر و بغرنجتر ميباشد؛ سوريه است كه داراي اقليتي كرد ميباشد.
سوريه تا سال 1998 بطور مخفيانه و سري حزب كارگران كردستان (PKK) را در جنگ عليه تركيه تشويق ميكرد. به همين دليل اين مقاله نخست به مسائل اين كشور و بعد بقيه كشورهاي جهان عرب ميپردازد.
PKK) را در جنگ عليه تركيه تشويق ميكرد. به همين دليل اين مقاله نخست به مسائل اين كشور و بعد بقيه كشورهاي جهان عرب ميپردازد.
هدف اصلي و اساسي هم مورد خطاب قرار دادن كشورهاي عرب و كردها ميباشد. البته در اينجا بايستي به نقش دولت اسرائيل هم توجه كنيم كه در گذشته در مبارزات كردها نقش ايفا نموده است.
اين در حالي است كه تعداد كمي از ساكنانش به كردي تكلم ميكنند كه آنها هم از كردهاي عراق و سوريه ميباشند. اسرائيل كردها را برعليه كشورهاي جهان عرب مخصوصاً عراق تحريك ميكرد و از جنبش كردها حمايت مينمود؛ تا جائيكه شايع شده بود كه اسرائيل همانند ايالات متحده آمريكا و ايران از آغاز دهه 1970 كمكهاي نظامي در اختيار كردها قرار ميداد. اما به محض اينكه ايالات متحده امريكا و ايران در سال 1975 دست از حمايت ملا مصطفي بارزاني كشيدند اسرائيل هم با حفظ سياست توازن خويش كمكهايش را به كردها متوقف كرد.
سوريه و كردها:
سوريه همانند عراق و تركيه بطور مستقيم درگير منازعات كردها نبوده است. همانطور كه قبلاً ذكر شد دولت سوريه چندين سال از رهبر حزب PKK پشتيباني كرد، عبدالله اوجالان تا سال 1998 كه مجبور به ترك سوريه شد، در دمشق اقامت داشت. همچنين سوريه سالهاي متمادي با كردهاي عراق همكاري داشته است و پناهندگان كرد مخصوصاً اتحاديه ميهني كردستان PUK را در سالهاي 1970 پذيرا شده و همانند ايران در سال 1970 آماده همكاري و حمايت از قيام و انتفاضه ملي كردها بود.
البته سوريه به شرايط و وضعيت خاص كردهاي خود توجهي نميكرد، و حقوق واقعي آنها را در نظر نميگرفت. سياست سوريه طوري بود كه مسئله كرد و آرمان و آرزوهاي كردها را بعنوان اهرم فشار عليه كشورهاي همسايه به كار ميبرد.
دستيابي به آمار دقيق جمعيت كردهاي سوريه دشوار است. بزرگترين منابع و آمارها جمعيت كردهاي اين كشور را بيش از يك ميليون نفر از مجموع 17ميليون نفري كه در سوريه زندگي ميكنند، برآورد كردهاند. كه اين تعداد شامل 10% كل ساكنان سوريه ميشود.
البته آمار فوق جاي بحث و مناقشه است. بطور مشخص بيشترين تمركز جمعيتي كردهاي سوريه در طول مرزهاي تركيه، در شمال مخصوصاً 'حسكه' و مناطق 'ديرالزور' ميباشد. نهايتاً ميتوان نتيجه گرفت كه ساكنان كرد سوريه همانند همنژادان خود در كشورهاي همسايه نيستند؛ چرا كه اينان در مناطق جغرافيايي متمركز و بهم پيوسته زندگي نميكنند، اينان اقليتي هستند كه در طول رود فرات و هممرز با عراق زندگي ميكنند. چنين پراكندگي و عدم پيوستگي مرزهاي جغرافيايي كردستان در سوريه باعث عدم موفقيت سياسي كردهاي آن كشور گرديده است. علاوه بر تمامي چالشهاي موجود، بخش مهمي از كردهاي اين كشور از حق تابعيت و داشتن هويت مشخص محرومند.
در سال 1961 نخست حكومت بعث، سپس جمهوري متحده عرب در تقويت شوونيسم عربي نقش ايفا نمودند؛ تا جائيكه بطور مشخص حكومت بعث سوريه در سال 1962 لايحهاي را جهت سرشماري استان حسكه صادر كرد تا هويت كساني را كه گفته ميشد از كشور تركيه به داخل سوريه نفوذ كردهاند، مشخص كند.
بر طبق اين سرشماري حدود 120000كردي كه به گفته مقامات سوري از تركيه وارد خاك اين كشور شده اند از حقوق ملي و نژادي خود محروم شدند؛ هرچند كردها مليت ديگري را بغير از كرد نميپذيرند.
البته هدف اصلي مقامات سوريه از اين سياست ستمكارانه اشخاص متهم به فعاليت سياسي و بيگانههايي بود كه به زعم آنها از تركيه آمده بودند.
البته عملاً سياست محروميت در مورد كردها از مرز 120000 نفر گذشت؛ چرا كه زاد و ولدهايي كه در خانوادههاي آنان صورت گرفت ضميمه آمار چنين سرشماري خفتباري گرديد تا جائيكه بعضي از سرشماريها برآورد ميكنند كه بيش از 200000 كرد از تابعيت و هويت رسمي محروم هستند، حتي زمانيكه علويان نيز در آغاز سالهاي 1970 بر حكومت سوريه سيطره يافتند باز هم به موجوديت كردهاي مشمول اين سرشماري اعتراف نكردند، هرچند علويان نيز خود در داخل سوريه اقليتي به شمار ميروند كه به زبان عربي تكلم ميكنند.
همچنين سوريه در فاصلههاي سالهاي 1950 و 1970 اقدام به تعريف نوار مرزي تحت كنترل حكومت خود نمود؛ بطوريكه كمربند عربي ايجاد نمود كه طي آن تمام ساكنان داخل اين كمربند عرب شمرده شدند، شدت اين امر زماني آشكار گرديد كه حكومت بعث به بهانه ايجاد سد 'اسد' بر روي رود فرات عربها را در منطقهاي اسكان داد كه سرزمين اصلي كردها ميباشد؛ البته اجراي اين سياست در سال 1975 پايان يافت؛ همانطور كه قبلاً گفته شد سوريه تنها به وجود تعداد كمي از ساكنان كرد در سوريه اعتراف كرده كه البته از آنها و همتايان كردشان در ديگر كشورها برضد مخالفانش در تركيه و عراق استفاده ابزاري ميكرد. همانطور كه در گذشته و در جريان سركوب و كشتار قيام شيخ سعيد توسط تركها در سال 1920 شاهد گريختن و پناه بردن كردها به داخل مرزهاي سوريه بوديم. امروزه هم در كشمكشهاي شرق تركيه شاهد آن هستيم (قبلاً اشاره به 120000 نفري نموديم كه در داخل كشور سوريه بعنوان بيگانه تلقي ميشوند.)
سوريه سالها ميزبان تبعيدها و پناهندگان حزب دمكرات كردستان و اتحاديه ميهني بوده است علاوه بر اين تلاش ميكرد كه اختلاف ميان دو حزب كرد جداييطلب را كاهش داده و از تلاش كردهاي عراق براي رسيدن به خودمختاري يا بيشتر از آن حمايت نمايد. ولي با وجود اين مرزهايي بر تكبر و غرور ملي سوري وجود داشت. در طي سالهاي 1991 و 1992 كردستان عراق به خودگرداني گستردهاي دست يافت؛ تا جاييكه با حمايت غربيها به صورت اقليمي نيمه مستقل در آمد.
در اين گير و دار سوريه دست از حمايت كردهاي عراق برداشت؛ تا جائيكه مفامات سوري با مقامات تركيه و ايران شروع به رايزني كردند و در اين ديدارها با ابراز نگراني از استقلال كردستان تمهيداتي صورت گرفت تا اين روند را مهار كنند.
اما با وقوع جنگ بين دو حزب عمده كردستان تا حدي از نگرانيهاي سوريه كاسته شد. همانطور كه پيداست اين همان منطق ژئوپلتيكي نيرومند جهت اين نوع از سياست ميباشد. سوريه و عراق دو دشمن تاريخي ميباشند كه در طي اين قرن هر يك از حكومتهاي دمشق و بغداد جهت بسط قدرت در هلال خصيب، سياست متعادل كننده و برابر داشتند.
در سالهاي اخير بين كشورهاي عراق و سوريه رقابتهاي خصمانهاي صورت گرفت، از آنجا كه عراقيها نسبت به سوريه نگرانيهاي بيشتري نسبت به كردها دارند، (به خاطر پيوستگي جغرافيايي جنوب كردستان(عراق)، كه بيشترين ساكنان كرد را در خود جاي داده است) تلاش در جهت عدم توازن و استقرار ثبات در عراق از طريق پشتيباني از كردها به اهرمي در دست سوريه تبديل شد.
اما در سال 1991 افقهاي آينده چنين سياستي تاريك بنظر ميرسيد.، هنگاميكه دورنماي خودمختاري واقعي براي كردستان عراق پديدار گشت اين براي دولتي عرب؛ مثل سوريه خوشايند نبود؛ زيرا مرزهايش داراي شماري از اقليتهاي زباني مثل؛ كرد و ارمني و ديني مثل؛ علوي، دروزيها، مسيحيها و يهوديها و ... ميباشد.
حمايت سوريه از كردهاي تركيه هم به خاطر چشماندازهاي ژئوپلتيكي ميباشد؛ حمايت جدي سوريها از حزب PKK باعث شد تركيه مبارزان سابق و امروز كردهاي سوريه را در داخل خاك خود سازماندهي و تقويت كند؛ هرچند دشمنيهاي ديرينه و كنوني سوريه با تركيه ارتباطي با مسئله كرد ندارد ولي با وجود اين سوريه دست از حمايت كردها برنداشت؛ سوريه بخاطر خصومتهاي ريشهاي با تركيه بر سر مناطق (اسكندرون امروزي) و آبهاي رود فرات مخصوصاً بخاطر ساختن سدي توسط تركها در بالاي آن؛ و نگراني از اتحاد و همكاري تركيه و اسرائيل ميخواست از اهرم مسئله كرد برعليه اين كشور استفاده كند.
دمشق بارها ميزبان سازمانهاي مخالف كشورهاي همسايه بوده و مخفيانه از آنها حمايت ميكرده است؛ در سال 1980 پادگانهاي سري ارتش آزاديبخش ارمنستان در دره بقاع وجود داشتندو هر از چند گاهي يورشهاي ارتش سري آزاديخواه ارمنستان (ASALA) بر روي اهداف تركيه متمركز ميشد. ولي عبدالله اوجالان با وجود آموزش نيروهاي PKK در سوريه و حمايت كردهاي اين كشور از او هرگز از داخل اراضي سوريه به تركيه حمله نكرد، بلكه سوريه در شمال عراق از PKK حمايت ميكرد. و تركيه هم به جاي هدف قرار دادن سوريه به شمال عراق حمله ميكرد. سالهاي زيادي سياست طمعورزانه سوريه در پشتيباني از PKK دوام پيدا كرد تا اينكه اوجالان (بعنوان رهبر در تبعيد) سوريه را ترك و اروپا و آفريقا را دور زد و در نهايت ربوده شد و به زندانهاي تركيه منتقل شد.
هدف سوريه در واقع كمك به آرمانهاي اصلي و واقعي حزب PKK نبود بلكه هدفش مناقشه بر سر بعضي از مناطقي بود كه بر سر آن با آنكارا مشكل داشت بهمين خاطر دولت سوريه سالهاست كه چشم ديدن خودمختاري ديگري را در كردستان تركيه ندارد؛ همانطوريكه در سالهاي 1991 و 1992 و در مورد كردهاي عراق رخ داد. بطور واضح پشتيباني سوريه از عراق؛ فريفتن تركيه بود؛ اما هنگاميكه چنين سياستي منافع سوريه را در دراز مدت تأمين نكرد و باعث شد كه تركيه، سوريه را تهديد به مداخله نمايد، سوريه از آن دست كشيد.
كشورهاي ديگر جهان عرب:
بقيه كشورهاي عربي همانند عراق و سوريه چندان با مسئله كرد درگير نيستند و شاهد دولت عربي ديگري نيستيم كه داراي اقليت كرد باشد جز عده بسيار كمي كرد كه ممكن است بطور پراكنده در اردن و لبنان و جاهاي ديگر يافت شوند. غير از دولت سوريه كه قبلاً شرح آن گذشت؛ هيچ دولت عربي كه بطور اصولي از آرمان و آرزوهاي كردها حمايت كند وجود نداشته است. البته در اين ميان استثناهايي هم وجود دارد؛ پشتيباني و حمايت بعضي از اسلامگرايان بعضي از دول عربي از احزاب اسلامي كرد در عراق نمونه استثنايي اين مسئله است، اما با وجود اين اكثر دولتهاي عربي به غير از سوريه؛ حتي دولتهاي مخالف صدام حسين، موافق پشتيباني از جنبش كردها نبودهاند. تنها دليل اين امر اين است كه هيچ كشور عربي خواهان تحريك جريانات جداييطلبانه در كشورهاي عربي نيست، زيرا اكثر دولتهاي عربي داراي قوميتهاي نژادي، ديني و اقليتهاي زباني ميباشند كه كردهاي كردستان نمونهاي از آنها هستند و اكثر اين اقليتها مورد تبعيض و محروميتهاي ساختاري قرار گرفتهاند.
هراس ناشي از گرايشهاي جداييطلبانه در منطقه به منزله تشويق و تحريك تجزيه 'عربستان سعودي' و 'كويت' و 'دولتهاي حوزه خليج فارس' ميباشد؛ مثال ديرينه در اين زمينه؛ عربستان سعودي و كويت و تا حدودي ديگر كشورهاي خليج فارس است.
ميتوان گفت كه عربستان سعودي و كويت از نتايج عمليات توفان صحرا كه به شورش كردها و شيعيان در شمال و جنوب انجاميد، چندان خشنود نبودند. چراكه هر يك از انها داراي اقليتهاي شيعي متعصبي هستند. هنگاميكه عراق در اثر جنبش گروههاي نژادي و ديني، يكپارچگي خود را تا حدودي از دست داد و سيطره و نفوذ شيعيهاي طرفدار ايران پديدار گشت امنيت ملي كشورهاي عربستان، كويت و بحرين (اين كشور داراي اكثريت شيعه ميباشد) مورد تهديد قرار گرفت. در اين زمينه نگرانيهاي عربستانيها بعد از تحولات سال 1991 تا حدودي به اثبات گراييد كه طي آن عراق به سه قسمت تقسيم شد: شيعيان در تلاشند قسمتهاي مركزي عراق را كه از جنوب بغداد شروع ميشود در اختيار بگيرند، در حقيقت اگر عراق به دو قسمت هم تقسيم شود (هرچند عملاً بعيد به نظر ميرسد) يكي از اين قسمتها از آن شيعيان خواهد بود در گذشته سيطره و نفوذ عربهاي سني طوري بود كه حتي با رهبران سني كرد هم ارتباط و تعامل نداشتند.
مناطق تحت نفوذ كردها هم از شمال به طرف كركوك است از كركوك هم كمكم به سوي بصره از سيطره و نفوذ كردها كاسته و از آنجا به سوي بصره اكثريت با شيعه خواهد بود، در اين ميان اگر نخبگان تكريتي را استثناء كنيم احتمالاً رهبري هم در اختيار شيعهها خواهد بود، و اين چيزي است كه براي هيچكدام از كشورهاي عربستان و كويت خوشايند نيست.
بطور واضح اكثر كشورهاي عرب مخصوصاً كشورهاي حوزه خليج فارس با تجزيه عراق مخالفند، با توجه به مطالب پيشين به اين نتيجه ميرسيم كه واقعيت جريانات جنبشهاي كرد و شيعه بطور همزمان قابل توجه و ملاحظه است.
هر دو كشور عربستان و كويت از تجزيه احتمالي عراق وحشت دارند، تركيه از استقلال كردستان بيمناك است، عربستان سعودي هم از رسيدن شيعهها به موزاييك قدرت در عراق ترس و نگراني دارد؛ جدا از سوريه و كشورهاي خليج بزرگترين كشور عربي يعني مصر در برابر مسئله كرد مواضع مشخصي دارد از جمله، اولاً روي يكپارچگي و تأمين امنيت مرزهاي عربي اصرار دارد، ثانياً؛ ارتباط بين اقليتهاي كرد را با دولتهايي كه در آن قرار دارند را بعنوان مسائل داخلي عراق و سوريه ميشناسند كه دولتهاي عربي نبايستي در مسائل داخلي كشورهايي كه داراي اقليت كرد ميباشند دخالت كنند بطور خلاصه تمام دولتهاي عربي توجه اندكي را به مسئله كرد معطوف داشتهاند؛ به استثناء دولتهايي كه در ارتباط با مسئله كرد هستند همانند عراق و سوريه و يا مثل كشورهاي خليج كه استقرار ثبات در سوريه و عراق را بخاطر مصالحشان ميخواهند به همين دليل ميتوان ادعا نمود كه مسئله كرد، جرقه بحران اقليتهاي ديگر جهان در عرب است.
+
نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1385ساعت 11:48 توسط زیلان
|
ئانجلا دهیڤیس بانگهوازی تێکۆشان له پێناوی ئازادی ئۆجالان کرد
فهیلهسوفی ناوداری و پارێزهری مافی مرۆڤ له ئهمریکا ئانجلا دهیڤیس، بانگهوازی تێکۆشان له پێناوی ئازادی ئۆجالان کرد.
دهیڤیس له لێدوانی بۆ ئاژانسی دهنگوباسی فرات ڕایگهیاند: که پێویسته لهم بارهوه کۆنفرانسێکی فراوان پێک بێت و یهکیهتی ئهوروپاش بهشداری بێت.
دهیڤیس که پێشتر بۆ ئازادی کهسایهتی ناوداری جیهانی نیلسۆن ماندلا تێکۆشانی بهرێوه بردووه، داوا دهکات که ئهو شتانهی که بۆ ئازادی ماندلا کراوه بۆ ئۆجالانیش بکرێت.
دهیڤیس سهرنجی بۆ سهر ڕهدکردنی دادگایی کردنهوهی ئۆجالان له لایهن دادگای باڵای تورکیه ڕاکێشا و وتی، ئهوه له دژی بنهماکانی مافی مرۆڤه.
ئانجلا دهیڤیس ڕایگهیاند: که دهیهوێت لهتهک شاندێکی پهرلهمانی ئهوروپی سهردانی ئۆجالان له تورکیه بکات.
+
نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1385ساعت 11:47 توسط زیلان
|
|
گورگهکانی دۆستمان له پێستی مهڕدا
وتووێژی کاک خالید محهممهدزاده لهگهڵ بهڕێز عهلیڕهزا نوریزاده و وهڵامهکانی ئهو بهڕێزه، که بهرواری (2006.05.01)ی لهسهره و له چهند ماڵپهڕێکی کوردی دا>>> |
|
وتووێژی کاک خالید محهممهدزاده لهگهڵ بهڕێز عهلیڕهزا نوریزاده و وهڵامهکانی ئهو بهڕێزه، که بهرواری (2006.05.01)ی لهسهره و له چهند ماڵپهڕێکی کوردی دا و له"کوردستان میدیا"(1) شدا بڵاوکراوهتهوه، چهند ڕاستییهک دهخهنه بهرچاو و پهرده لهسهر هێندێک مهسهلهی گرینگ لادهبهن، ههوڵ دهدهم بهکورتی ئاماژه به چهند بهشێک له وهڵامهکانی نوریزاده بکهم له ههمان کاتدا پێشنیار دهکهم باسێکی جیددی سهبارهت به ڕوانگهی دۆستهکانمان!! (دۆسته بێگانهکانمان) سهبارهت به ماف و ویسته سیاسییهکانی گهلهکهمان بێنینه گۆڕێ و ڕاشکاوانه بیان دوێنین، له ههمان کاتدا ڕاشکاوانه بۆچوون و بیرکردنهوهی ئهوان به خهڵکی خۆمان ڕابگهیهنین.
من زۆر دهمێکه ناوی نوریزاده دهبیستم، ههر واشم بیستووه که ناوبراو ڕۆژنامه نووسێکی بهتوانای فارس زمانه و زۆر به ڕاشکاوی پشتیوانی له خهڵکی کوردستان و کێشه ڕهواکهمان دهکا، زۆر جاران وتووێژ و نووسراوهکانیشی دهخوێنمهوه، ههموو کات وام زانیوه ناوبراو ڕۆشنبیرێکی نهتهوهی فارسی برامانه و بهشێوهیهکی زانستی و واقیع بینانه بیردهکاتهوه و ههست به ژانی برینهکانمان و ڕهوایی کێشهکهمان دهکا. هیچ کات باس و قسهکانی وهک ئهمجاره راشکاوانه نهبوون یان لانیکهم ئهمن وهبهرچاوم نهکهوتوون، بهڵام بهدوای خوێندنهوهی ووتووێژی کاک خالید محهمهد زاده دا لهگهڵ ناوبراو پێچهوانهی بۆچوونهکانی پێشوومم دهسگیربوو.
نوریزاده له سهرهتای وتووێژهکهی دا باس له پێوهندی خۆی و کوردهکان دهکا، هاوسهرهکهی کورده و منداڵهکانیشی نیوه کوردن، ههروهها دۆستایهتی لهگهڵ مهزنهپیاوی کورد د. قاسملوو دا ههبووه، شانازی دهکا که قهڵهم، بهڕهنگ و دهنگی ههمووکات پشتیوانی کوردهکان بووه! ڕاسته له ههموو نووسین و ووتووێژهکانی دا ئهوانهی پێوهندیان به کوردهکانهوه ههبووبێ وتوویهتی کوردهکانیش مرۆڤن و مافی ژیانیان ههیه له ئێران دا! ئهوهش جگه له ڕاستییهکی حاشا ههڵنهگر پێموابێ هێنده دیفاع و پشتیوانییهکی بههێز نییه له میللهتی کورد، ڕهنگه له سهردهمی 20 یا 25 ساڵ پێش ئێستا دا بهتایبهتی له ڕاگهیهنه گشتی و دوور مهوداکاندا که ئهوکات کهمتر ئێمهی کورد دهستمان وێیانڕادهگهیشت گرینگ بووبێ فارسێکیش بڵێ کوردهکانیش مرۆڤن و مافی ژیانیان ههیه، چونکه ئێستاشی لهگهڵ بێ دوژمنانی گهلهکهمان و داگیرکارانی خاکهکهمان ئێمه به مرۆڤ و شایانی ژیان نازانن ههموو کات پڕوپاگهندهی ئهوهیان کردووه که کوردهکان چهته و ڕێگر و ئینسان کوژن، بهڵام ئێستا ئهوه شاکارێک نییه کهس لافی بهسهر کوردانهوه پێ لێبدا، نوریزادهش دانی پێداناوه و دهڵێ (... من پێم وایه دهبێ له کوردهکان فیر بین. له کاتێکدا که دهیانتوانی ئێنسان بکوژن نهیانکوشت. له کاتێکدا دهیانتوانی تهقینهوه بکهن نهیانکرد. له حاڵێک دژیان بۆمب دانرا و کهسهکانیان کوشتن. منداڵهکانیان ژههرخوار کران، بهڵام ئاماده نهبوون خیانهت بکهن. ههر بۆیه به ڕای من ئهم کارانه پێگهی کوردهکان له تێکۆشانی ئێراندا ڕۆژ به ڕۆژ دهباتهوه سهرهوه و گومانم نییه که ڕۆژێک له ئێران ئهگهر ئهم ههله برهخسێ که ئێرانییهکان له مافی چارهی خۆنووسیندا بهشداری بکهن ئهوه کوردهکان دهبن به مامۆستا و سهرقافڵه بۆ لایهنهکانی دیکه.).
له خوێندنهوهی درێژهی ووتووێژهکهیدا پیاو زیاتر باوهڕ بهڕاستی ئهو پهنده کوردییه دێنێ " دهنگی دههۆڵ له دوورهوه خۆشه." بهڕێز نوریزاده له وهڵامی پرسیاری دووههمدا(تۆ خهباتی کوردهکان له بهشهکانی کوردستان چۆن لێکدهدهیتهوه. به ڕای تۆ تێکۆشانی کوردهکان خهباتێکی ڕهوایه یا تیکۆشانێکه ههوهرک کهسانی غهیرهکورد دهڵێن بۆ تێکدانی بارودۆخی ئهو وڵاتانهی که کوردیان تێدا نیشتهجێن؟) (2) دهڵێ ( ... من لهو بڕوایهشدام که کوردهکان له ئێرانیشدا گهیشتوونهته ئهو ئاسته له تێگهیشتن و ئاگایی. ههر بۆیه ئێوه هیچ کاتێک شیعاری جیاییخوازی له ئێراندا جگه له هێندێک هێزی بچووک نهبیستووه که ئهمانهیش هیچ بنکهیهکیان له کوردستاندا نییه. له تورکیایش ههر وایه. ..) به لێکدانهوهی جهنابیان ئهوانهی باس له سهربهخۆیی و ئازادی کوردستان بکهن نائاگان و لهههمان کاتیشدا دهڵی هیچ بنکهیهکیان له کوردستان نییه! نوریزاده دهڵێی زاکیرهی تاریخیی زۆر باش نییه تا چهند ساڵ پێش ئێستا کوردهکانی باکوری کوردستان دوای کوردستانی گهوره و یهکپارچهیان دهکرد.
من پێموایه بارودۆخی زاڵی ناوچهیی و ههرێمایهتیی سهرکردهکانی باشوری کوردستانی ناچارکرد که بهو فیدڕالیه ناکامڵهی "ئێستاش ئهو شێوه فیدرالیزمه نییه که کوردهکان داوایان دهکرد" که ئێستا له دهستوری عێراقی داهاتووه ڕازی ببن، ئهگهرنا هیچ کامێکیان مافی خهلکی کورد بۆ دهوڵهتی سهربهخۆیی خۆی ئینکار ناکهن، لهوهش فراوانتر د.نوریزاده باش د. قاسملووی دهناسی بڵێی ئهوهی نهبیستبێ که د. قاسملووی مهزن فهرموویهتی ئهگهر ڕۆژێک ههموو بهشهکانی کوردستان یهک بگرنهوه ئهوه یهکگرتنهوهیه و جیاخوازی نییه.(3)
له بهشێکی دیکهی وهڵامهکهی دا دهبێته نوێنهری کوردهکانی باشوری کوردستان و پێیوایه ههموو شهرایتێکی جیابوونهوه لهگۆڕێ دا بووه و ئهوه کوردهکان بۆخۆیان مانهوه لهچوارچێوهی عیراقیان دا ههڵبژاردووه(... کوردهکان ههموو شتێکیان بۆ جیابوونهوه ههبوو، ...) ، دهڵێ (... ئهمه له حاڵێکدا بوو که گروپه چهپهکان ههمیشه شیعاری بێ سوودیان دهدا، یا ئهو ناسیۆنالیستانهی که زۆر توندڕهون شیعاری جیابوونهوهیان دهدا. بهڵام ڕێبهرانی گهورهی کورد و کهسانێکی عاقڵ و بیرمهند که بهرژهوهندی خهڵکی کوردیان لهبهرچاو گرتووه ههمیشه دهیانگوت ئێمه له چوارچیوهی عێراقی یهکگرتوودا دهمێنینهوه ...)، بۆ ئاگاداری بهڕێز نوریزاده ئهم بۆچوونهی 100% ههڵهیه.
له نوریزادهی بهڕێز دهپرسم، جهنابتان ئاگاداری ئهوهنی که 98% ی خهڵکی باشوری کوردستان له ڕیفراندۆمێکدا ساڵی 2005 دهنگیان بۆ سهربهخۆیی کوردستان دا؟ ئایا پێتان وایه ئهو کهسانهی دهنگیان بۆ سهربهخۆیی کوردستان داوه بێئهقڵن! ئایا پێتان وایه ئهگهر ئیمکانی جیابوونهوه و ڕاگهیاندنی سهربهخۆیی ههبا سهرکردهکانی کورد ئهوکارهیان نهدهکرد؟
ههروهها دهڵێ ( ... بهڵام ئێستا دهوڵهتی دیمهشق ئیعتراف دهکا که کوردهکانی سوریهش شتێکی زیاتریان ناوێ جگه لهوهی به ڕهسمی بناسرێن وهک قهوم و تایفهیهک که لهو وڵاتهدا دهژین.... ) پێش ههموو شتێک خۆی لهبهشی دووههمی پرسیارهکه دهدزێتهوه و باس له ڕهوایی ئهو تێکۆشانه ناکا که کوردهکان دهیکهن، له لایهکی دیکهوه دهبێته نوێنهری میللهتی کورد له ههرچوار پارچهی کوردستان و کێشهکانیان زۆر زۆر ساده و بچوک دهکاتهوه و ههتا سنورهکانی خۆشی وهک ڕۆژنامه نووسێک دهبهزێنێ و ئیجازه بهخۆی دهدا لهجیاتی نهتهوهی کورد و دهوڵهتهکانی داگیرکهری کوردستانیش قسه بکا.
بهڕێز نوریزاده! ئایا بهڕاستی پێتان وایه کێشهی کوردهکان له سوریهدا ئهوهیه وهک قهوم و تایفه بناسرێن؟! بهڵام ڕهنگه به ئانقهست خۆتان لهو ڕاستییه ببوێرن که ڕژێمی بهعسی سوریه ههتا ئاماده نییه وهکو هاوڵاتی سوری دان به کوردهکانی ڕۆژاوای کوردستان دابنێ لانیکهم وهکوو ئێران و تورکیه وهک هاوڵاتی دهرهجه دوو و سێ تهماشایان بکهن چ جای قهوم و تایفه ئهوهنده نهرم کێشییهش لهبهرامبهر کوردهکانی ڕۆژاوادا ئهوه زهبری شهقی زهمانهیه نهک گۆڕانێکی دیموکراتیک له حکومهتی بهعسی سوریهدا. له لایهکی دیکه نازانم بۆچی تۆی فارس بهوهی خۆشحاڵ دهبی که کوردێکی وهک مام جهلال بۆته سهرکۆماری عیراقی دیموکراتی دوای سهددام حوسێن بهڵام ئامادهنی دان به بوونی میللهتێکی زیاتر له چل میلیۆن مرۆیی دابێنی.
جهنابی نوریزاده کوردهکان نهتهوهن، قهوم و تایفه نین، ئێمه نهتهوهین ڕاست بهو لێکدانهوهیهی که ئێوه ههتانه بۆ نهتهوهی فارس و عهرهب و تورک و ... هتد.
له وهڵامی پرسیارێکی دیکهدا (بهڕێز نووریزاده، ئهگهر ڕۆژێک کوردهکانی ئێران و بهتایبهت حیزبه سیاسییهکانیان خوازیاری جیابوونهوه له ئێران بن، ئایا ئێوه دیسان له داخوازی کوردهکانی ئێران پشتیوانی دهکهن؟) ئاوا دهڵێ (لهو بڕوایهدام ڕۆڵێک که کوردهکان له ژیانهوهی مێژوو و شارستانهتی ئێراندا بوویانه ئهوهنده گهورهیه که له چوارچێوهی سهرزهمینێکی بچووک به ناوی کوردستان جیگای نابێتهوه.) من نامهوێ نوێنهرایهتی نهتهوهی کورد بکهم و لهجیاتی نهتهوهکهم وهڵام بدهمهوه بهڵام من وهکو کوردێک بهمافی خۆمی دهزانم منیش وڵاتی سهربهخۆی خۆمم ههبێ که دڵنیام ئهمه ویستی زیاتر له 95%ی نهتهوهکهمه، ههر بهو شهرتهی ئاغای نوریزاده بۆخۆی باسی دهکا له کاتێکدا که کوردهکان ڕۆڵی گهورهیان ههبووه له ژیانهوهی مێژوو شارستانییهتی ئێران و کوردهکان به ئهدهبیات و کهلتوریان زۆر دهتوانن خزمهت بکهن به دهوڵهمهندکردنی کهلتوری ئێران بۆ ناوی ئێران نهگۆڕین و نهیکهینه کوردستان، کوردهکان نیشانیان داوه ئهگهر دهسهڵاتداربن مافی کهس پێشێل ناکهن له دوای راپهڕینی بههاری 1991 هوه له باشوری کوردستان مافی هیچ کهمه نهتهوهیهک پێشێل نهکراوه، ئهگهر ناوی ئێرانمان گۆڕی بهکوردستان و دیموکراسیمان دابینکرد، دڵنیایی دهدهم به جهنابی نوریزاده قهت ئهو مافی لهمنی کورد کهمتر نابێ، کهسیش دژایهتی ناکا ئهگهر به شێوازێکی دیموکراتیک ببێته سهرۆک کۆماری کوردستانی فرهنهتهوه، له ئێستاوه من پیرۆزبایی لێدهکهم، ڕێزیش له تایفهی فارس یان قهومی فارس دهگرین له کوردستان دا.
جهنابی نوریزاده بهداخهوه ئهوه ههرخاکی ئێمه کوردستان بووه داگیرکاران لێیان داگیرکردووین و خێروبیری وڵاتهکهمانیان بهتاڵان بردووه قهت کوردهکان چاویان لهخاکی کهس نهبڕیوه و خاکی کهسیان داگیر نهکردووه مێژوو شاهیدی ئهو وتانهی منه.
کوردستان سهر زهمینێکی بچوک نییه، باوای دابنێن قسهکهی ئاغای نوریزادهش ڕاست بوو سهرزهمینێکی بچوک بێ، ئێمه بهوڵاتی خۆمان ڕازین و شانازی پێوهدهکهین تا ئێستاش دهریایهک خوێنمان له پێناوی ئازادی و سهربهخۆیی وڵاتی خۆمان دا بهخشیوه. ئایا جهنابی نوریزاده ڕازییه ئێران بلکێنێ به وڵاتی چین یان هیندستانهوه بۆ ئهوهی چهند بهرابهر ببێ و گهوره ببێ؟
له بهشێکی دیکهی وهڵامی ئهم پرسیارهدا نوریزاده دهڵێ ( بینیت کاتێک که کوردهکان ههموو شتێکیان بۆ جیابوونهوه ههبوو، بهڵام له عێراقدا مانهوه که بۆ کوردهکان جوانتر بوو که یهکێک له ڕێبهرانیان سهرکۆماری تهواوی عێراق بێ و نهک تهنیا کوردستان. ) ئهو لێکدانهوهیهی نوریزاده زۆرتر وهک نهسیحهتی داپیره یان باپیره دهچێ بۆ مێرمنداڵهکان، دهکرێ له جهنابی نوریزاده بپرسین کامانهن ههموو ئهو شتانهی که بۆجیابوونهوه ههبوون؟ پێش ههموو کهس تۆی دۆستمان دانت بهو دهوڵهته دا دێنا که دابمهزرابا؟ نازانم کوێی جوانه وڵاتهکهمان بهزۆر به ئێرانهوه بلکێنێ و کوردێک بکهی به سهرۆک کۆمار که بێجگه له چهند دهسهڵاتێکی تهشریفاتی هیچی دیکهی لهدهست دا نهبێ، ڕهنگه بهلای تۆوه جوان بێ، بهڵام من لهڕووی ناچاریهوه نهبێ قهت قبووڵم نییه. دێمهوه سهر نمونهکهی پێشووم و ئهگهر ناوی ئێرانمان کرده کوردستان ئامادهی سهرۆک کۆماری کوردستان بی و ڕێزیش له قهومی فارس بگرین و وهک تایفهش دانیان پێدا بنێین و ههموو مافه کولتورییهکانیشتان بۆ دابین بکرێن، سهرۆک کۆمارێکی تهشریفاتی وهک ئهوهی تۆ به ئێمهی ڕهوا دهبینی.
ئهگهر وابیربکهینهوه کوردهکان ههر بۆ ئهوه دروست کراون دهربهدهر بکرێن، ئهنفال بکرێن، کیمایا باران بکرێن و سهروهت ماڵیان بهتاڵان ببرێ و لهبهردهم دانیشتیوانی شاردا بهدارهوه بکرێن و بهدوای ماشێنی سهربازی دا تهرمهکانیان ڕاکێشن ئهودهم زۆرجوانه کوردێک سهرۆک کۆمار بێ؟! چونکه ئێستا وهک قهوم و تایفه دانیان پێدانراوه.
جهنابی نوریزاده ئێمهش نهتهوهین و خاک و ئاوی خۆمان ههیه قهت شانازی ناکهین سهرکۆماری فارسهکان، عهرهبهکان و تورکهکان بین با ئهوان سهرکۆماری خۆیان و ئێمهش هی خۆمان(برامان برایی و کیسهمان جیایی، لکم دینکم و لنا دیننا). میللهتی کورد له مێژوودا نیشانی داوه نیهتی برایهتی و دۆستایهتی لهگهڵ ههموو دهروجیرانهکانی دا ههبووه، من پێموایه فارسهکان تورکهکان و عهرهبهکان و ... هتد ههموویان ههریهکه خاک و ئاوی خۆی ههیه و ههموومان لهو بهشهی دنیادا وڵاتهکانمان جیرانی یهکدین، ههرچهند بهداخهوه تا ئێستا ئێوهی جیران ههرماڵی ئێمهتان داگیرکردووه و تاڵانتان کردووین.
له وهڵامی پرسیارێکی دیکهدا (ئێوه پێتان وایه له ئێراندا میللهتی جیاواز نیشتهجێن یا یهک میللهت ههیه ئهویش میللهتی ئێرانه. تو کام یهک لهم دهستهواژانهت قهبووڵه؟ ) دهڵێ (... مهسهلهی میللهت و ناسیۆنالیزم چهمکێکی نوێیه. له ڕابردوودا ههموو پێکهوه دهژیان و خاڵی هاوبهشیان ههبووه. من لهو بڕوایهدام له ئێراندا ئهقوامی جوراوجۆر دهژین. هێندێک پێیان خۆشه ناوی ئهمه بنێین میللهت. دهبێ بزانین مانای ئهم دهستهواژهیه چون لێکدهدرێتهوه.) ههروهها دهڵێ (...ئهو پێوهندییانهی ئێمه له ئێراندا بوومانه دهریدهخا که پێکهوهژیانمان زۆرهملی نهبووه، بهڵکو دڵخوازانه بووه. لهڕاستیدا ئێمه تا پێش کۆماری ئیسلامی قسهیهکمان له شیعه و سوننه نهبووه و قسهیهکیشمان له کورد و بهلووچ نهبووه. ههرچهند مافی ئهقوامی ئێرانی نهدهپارێزرا. بهڵام ئهم قسانه لهو کاتهوه دهستی پێکرد که حکومهت کهوته دهست گروپێکی مهزههبیی شیعهی ڕۆحانی. لهوێوه بوو که سنووربهندییهکان دهستیان پێکرد. )
دیسان لێرهدا نوریزاده سهرنج و بۆچوونی سهیر باس دهکا من پێموانییه بهڕێزیان ئاگاداری پێکهێنانی دهوڵهتی جومهوری کوردستان و دهوڵهتی میللی ئازهربایجان نهبن! وابزانم ئهمانه پێش هاتنهسهرکاری ڕێژیمی مهلاکان بوون. نوریزاده پێیوانییه ئهگهر ئهو دوو کۆمارهیان نهڕووخاندبان ئێستا جوگرافیای سیاسی ئێرانی گهوره! جۆرێکی دیکه دهبوو؟
ئهگهر پێکهوه ژیانی بهگووتهی جهنابی نوریزاده ئهقوامی ئێرانی دڵخوازانهیه، کوردهکان، ئازهرییهکان، بلوچهکان و عهرهبهکان، هاربوون؟ وهزاڵههاتوون و ههموویان ئاڵای خۆیان ههیه و وڵاتی خۆیان دهوێ. ئایا نوریزاده پێیوانییه دهسهڵاتی مهزههبی و نهتهوهیی زاڵی فارسهکان دهیانهوێ ههموو نهتهوهکانی ئێران له قالبی یهک میللهت (فارس) و چهند قهوم و تایفهدا بتوێننهوه، سهرزهمینی کوردهکان و عهرهبهکان و تورکهکان و بلوچهکانیش بهزۆری بکهنه ئێرانی گهوره! جهنابی نوریزاده لهسهردهمیکی زۆر زووهوه لهدهرهوهی ئێراندا دهژی و دڵنیام شارهزای شێوه ژیانی دیموکراسی و تهبایی فێربووه، بهڵام بۆ من پرسیاره چۆنه ئهو ئێستاش وابیر دهکاتهوه ئهو میللهته و خهڵکی دیکهش قهوم و تایفه.
ئێمه دۆستی وهک نوریزادهمان ههبێ دوژمنمان بۆ چییه.
پهراوێزهکان:
1. سایتی ناوهندی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران.
2. درێژهی ووتووێژی کاک خالید محهممهد زاده لهگهڵ بهڕێز د. عهلیڕهزا نوریزاده له کوردستان مێدیا دا بخوێننهوه. http://kurdistanmedia.com/kurdi/plcy/file/3.php
مهریوان نهستانی 2006 mariwan@rejwan.se
+
نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم اردیبهشت 1385ساعت 11:24 توسط زیلان
|
بسمالله الرحمن الرحیم
رۆڵهو برا عهزیزهکانم! برا بهش خوراوهکانم، میللهته زوڵم لێکراوهکهم! وام له دوایین ساتهکانی ژیانمدا، چهند ئامۆژگارییهکتان دهکهم، وهرن به خاتری خوا چیتر دوژمنایهتیی یهکتری مهکهن؛ یهک بگرنو پشتتان وهیهکتری بدهن، له بهرابهر دوژمنی زۆردارو زاڵم بوهستن، خۆتان به خۆرایی به دوژمن مهفرۆشن، دوژمن ههر ئهوهنده ئێوهی دهوێ، تا کاری خۆتان پێجێبهجێ دهکاو قهت بهزهیی پێتاندا نایه؛ له ههر ههلێکدا بێ، قهت لێتان نابوورێ.
دوژمنانی گهلی کورد زۆرن، زاڵمن، زۆردارن؛ بێبهزهیین؛ رهمزی سهرکهوتنی ههر گهلو نهتهوهیهک، یهکگرتنو یهکبوونه؛ پشتگیریی تهواوی میللهته. ههر میللهتێک یهکیهتییو تهبایی نهبێ، ههر دهم ژێردهستی دوژمنانی دهبێ، ئێوه گهلی کورد! هیچتان له گهلانی سهر ئهم گۆی زهویه کهمتر نیه، بهڵکوو له پیاوهتیو غیرهتو لێهاتوویی؛ له زۆر لهو گهلانهی رزگار بوون له پێشترن. ئهو میللهتانهی که له چنگی دوژمنه زۆردارهکانیان رزگاریان بوو، وهک ئێوهن؛ بهڵام ئهوانهی خۆیان رزگار کردوه، یهکیهتییان له نێواندا ههبووه؛ با ئێوهش وهکوو ههموو گهلانی رووی زهوی، چیتر ژێردهست نهبن؛ ههر به یهکگرتنو حهسوودی بهیهک نهبردنو خۆنهفرۆشتن به دوژمنان له دژی نهتهوهکهمان دهتوانن رزگار بن.
براکانم! چیتر فریوی دوژمن مهخۆن؛ دوژمنی کورد له ههر رهنگو دهستهو قهومێک بێت، ههر دوژمنه، بێروحمه، بێویژدانه؛ روحمتان پێناکا، بهیهکترتان بهکوشت دهدا؛ تهماحو وهبهر دهنێ؛ به درۆو فڕوفێل بهگژ یهکترودا دهکا؛ لهناو ههموو دوژمنهکانی گهلی کورد، دوژمنی عهجهم له ههموویان زاڵمترو مهلعوونترو خوانهناسترو بێبهزهییتره؛ له هیچ تاوانێک بهرانبهر به گهلی کورد دهست ناگێڕێتهوه؛ ههر به درێژایی مێژوو لهگهڵ گهلی کورد، غهرهزو کینهی ریشهداری ههبووهو ههیهتی. تهماشا کهن، بڕوانن تهواوی گهوره پیاوانی گهلهکهتان، له سمایل ئاغای شکاکهوه بگره؛ تا جهوههر ئاغای برایو ههمزه ئاغای مهنگورو چهندو چهندین مرۆڤی دیکه، ههر ههموویان به فریودان، ئارامیان کردنهوهو خهڵکیان له پشت کردنهوهو ئینجا زۆر نامهردانه، کوشتیانن؛ ههموو ئهوانهیان به سوێندو قورئان فریو دان که گویا عهجهم نییهتی خێری له گهڵیاندا ههیهو چاکهیان لهگهڵدا دهکات، بهڵام ههر کورده خۆش باوهڕهو به سوێندو سۆزی عهجهم فریوی خواردوهو باوهڕی پێ هێناون؛ کهچی تا ئێستاش به درێژایی مێژوو، کهس نهیدیوه تاکوو جارێکیش عهجهم به سوێندو وادهو ئهو پهیمانانهی که به سهرانی کوردی داوه، وهفای پێبکاو وادهکانی لهگهڵ کورد بهجێ بگهیهنێ؛ ههر ههمووی درۆو فڕوفێڵ بووه. جا وا من وهکوو برایهکی چووکهی ئێوه، له رێگای خوادا، بۆ خاتری خودا پێتان دهڵێم: یهکتر بگرنو قهت پشتی یهکتر بهرمهدهن. دڵنیا بن ئهگهر عهجهم ههنگوینتان بداتێ، دیاره ژههری تێکردوه. به سوێندو بهڵێنی درۆی عهجهم فریو مهخۆن؛ که ئهگهر ههزار جار دهست له قورئانی پیرۆزیش بداو بهڵێنتان پێبدا، دڵنیا بن مهبهستی فریودانی ئێوهیه، تاوهکوو فێڵێکتان لـێبکا.
وا من له دوایین ساتهکانی ژیانمدا به خاتری خودای گهوره ئامۆژگاریتان دهکهم، پێتان دهڵێمو خوا بۆ خۆی دهزانێ که من ئهوهی له دهستم هات، به سهرو بهگیانو تێکۆشان، به ئامۆژگاریو رێنوێنیو رێگهی راست نیشاندانی ئێوه، درێغیم نهکردوه. ئێستاش لهو ساتهداو لهو بارودۆخهدا، دیسان پێتان رادهگهیهنم که چیتر فریوی عهجهم نهخۆنو باوهڕ به سوێندو دهست له قورئان دانو بهڵێنو سۆزهکانیان مهکهن. چونکه عهجهم نه خوا دهناسنو نه باوهڕیان به خواو پێغهمبهر ههیهو نه باوهڕیان به رۆژی قیامهتو حسابو کیتاب ههیه. له لای ئهوان ئێوه ههر لهبهر ئهوهی که کوردن، با موسڵمانیش بن، تاوانبارو مهحکوومن، بۆ وان دوژمنن؛ سهرو ماڵو گیانتان بۆ ئهوان حهڵاڵهو به غهزای دهزانن، بهڵێنم وانهبوو من بڕۆمو ئێوه به دهست ئهو دوژمنه دڵڕهشانهوه بهجێ بهێڵم، زۆر جاریش بیرم له رابردووو گهوره پیاوانمان کردۆتهوه، که عهجهم به فریوو سوێندو درۆو حیله گرتوویاننو کوشتوویانن، چونکه له مهیدانی نهبهردیدا پێیان نهوهستانو نهیان توانیوه له بهرانبهریاندا رابوهستن، ناچار به درۆو فڕوفێڵ ههڵیان خهڵهتاندوون، کوشتوویانن.
من ئهوانم ههر ههموویان لهبیر بوو؛ قهتیش باوهڕم به عهجهمان نهکردوه؛ بهڵام عهجهم له پێش گهڕانهوهیان بۆ ئێره چهندین جار وهڵامو راسپاردهیان به نامهو به ناردنی کهسی ناوداری کوردو فارس به دانی بهڵێنو پهیمانی یهکجار زۆرو بۆرهوه که دهوڵهتی عهجهمو شا خۆی نیهتی خێریان ههیهو ئاماده نین تهنانهت دڵۆپێک خوێن له کوردستان بڕژێ.
ئێستا ئێوه ئهنجامی بهڵێنهکانیان به چاوی خۆتان دهبینن؛ ئهگهر سهرانی هۆزو عهشیرهته کوردهکانمان خیانهتیان نهکردباو خۆیان به حکوومهتی عهجهم نهفرۆشتبا، ئێمهو ئێوهو کۆمارهکهمان وای بهسهردا نهدههات.
ئامۆژگاریو وهسیهتم ئهوهیه: با منداڵهکانتان بخوێنن، چونکه ئێمهی میللهتی کورد هیچمان له میللهتانی دیکه کهمتر نیه، ئیللا خوێندن نهبێ؛ بخوێنن بۆ ئهوهی له کاروانی گهلان دوا نهکهون، ههر خوێندن چهکی کوشندهی دوژمنه.
دڵنیا بنو بزانن ئهگهر تهباییو یهکگرتنو خوێندهواریتان باش بێ؛ زۆر باشیش بهسهر دوژمنانتاندا سهردهکهون، ئێوه نابێ به کوشتنی منو براو ئامۆزاکانم چاوتان بترسێ، هێشتا دهبێ زۆر کهسی دیکهی وهکوو ئێمه لهو رێگایهدا ]گیانی خۆیان[ بهخت بکهن؛ تا دهگهنه ئاواتو مهبهستتان.
دڵنیام له دوای ئێمهش زۆر کهسی دیکه ههر به فێڵو دووڕوویی له بهین دهبرێن.
دڵنیام زۆر لهوانهی له دوای ئێمهش دهکهونه داوی فڕوفێڵی عهجهمان، له ئێمهش زاناترو لێهاتووتر دهبن، بهڵام هیوادارم کوشتنی ئێمه ببێته پهندو عیبرهت بۆ دڵسۆزانی گهلی کورد. وهسیهتێکی دیکهم بۆ ئێوه ئهوهیه که له خوای گهوره داوا بکهن، ههر چیهکتان بۆ سهرفرازیی ئهو گهله کرد، کۆمهکتان له ئهو بۆ بێ؛ دڵنیام خوای گهوره سهرتان دهخاو کۆمهکتان دهکا. رهنگه بڵێن ئهی بۆ من سهرنهکهوتم، له وهڵامدا دهڵێم: بهو خوایه من سهرکهوتووم؛ چ نیعمهتێکو چ سهرکهوتنێک لهوه گهورهتره که ئێستا وا من له رێگهی گهلو میللهتو وڵاتهکهمدا، سهرو ماڵو گیانم له پێناوی ئهودا دادهنێم، باوهڕ بکهن من خۆم له دڵمهوه ئارهزووم بوو، ئهگهر مردم به مهرگێک بمرم که له حزووری خواو رهسووڵی خواو گهلو میللهتهکهمدا، روو سوور بم؛ بۆ من ئهو مهرگه سهرکهوتنه.
خۆشهویستهکانم! کوردستان ماڵی ههموو کوردێکه؛ ههر وهکوو له ماڵهوهدا ئهندامانی ئهو ماڵه ههر کهس له ههر جۆره کارو کردهوهیهکدا دهیزانێ، ئهو کارهی پێدهسپێرن، ئیتر کهس مافی چاوچنۆکیی پێنیه، کوردستانیش ههر ئهو ماڵهیه؛ ئهگهر زانیتان کهسێک له ئهندامانی ئهو ماڵه کارێکی له دهست دێ؛ لێی گهڕێن با بیکا. ئیتر نابێ بهرد بخهنه سهر رێیو نابێ بهوه دڵگیر بن که یهکێک له ئێوه بهرپرسیارهتیی گهورهی بهدهستهوهیه. ئهگهر کاری گهوره کهوتۆته سهر شانی کهسێکو بهڕێوهی دهبا، دیاره لێی دهزانێو بهرپرسیارهتیی گهورهتریش ]ی[ له بهرانبهر ئهو ئهرکهدا ههیه.
دڵنیابه برا کوردهکهت ههر چاکتره؛ دوژمن کینهی له دڵهو ئهگهر من بهرپرسیاریهتیی گهورهم له سهرشانی نهبوایه، ئێستا لهژێر داری سێدارهدا رانهدهوهستام. بۆیه نابێ لهگهڵ یهکتریدا چاوچنۆک بن. ئهوانهی فهرمانی ئێمهیان بهجێ نهدهگهیاند، نهک ههر فهرمان جێبهجێ نهکردن، بهڵکوو به تهواوی دوژمنایهتییان دهکردین، لهبهر ئهوهی خۆمان به خزمهتکاری خهڵکی خۆمان دهزانی، ئێستا ئهوان لهنێو ماڵو منداڵی خۆیان، له شیرین خهودان، بهڵام ئێمه به ناوی خزمهتکردن به میللهت، وا له ژێر داری سێدارهینو خهریکم دوایین ساتهکانی ژیانم بهم وهسیهت نامهیه تهواو دهکهم؛ جائهگهر منیش بهرپرسیارهتی گهورهم لهسهر شان نهبووایه، ئێستا منیش وهک ئێوه له ناو خاوخێزانو ماڵی خۆم له شیرین خهودا دهبووم، ئهوهی که ئامۆژگاریتان بۆ دوای خۆم دهکهم، ئهمهش یهکێکه لهو بهرپرسیارهتیانهی که لهسهر شانمه، دڵنیام ئهگهر کهسێکی دیکه له ئێوه؛ بهرپرسیارهتیییهکانی منی وهئهستۆی خۆی گرتبا، ئێستا ئهو له شوێنی من له ژێر سێداره دهبوو. وا من به مهبهستی رهزایهتی خوداو به پێی بهرپرسیارهتی سهرشانم، وهکوو کوردێکی خزمهتکاری گهلو له رێگای کاری چاکدا (امر بالمعروف) ئهو چهند ئامۆژگارییهم کردن که هیوادارم لهمهودوا عیبرهت وهربگرنو به تهواوی گوێ له ئامۆژگارییهکانم بگرن. به هیوای خوای گهوره بهسهر دوژمنانتاندا سهرکهون.
1ـ باوهڕتان به خوداو (ماجاْ من عندالله)و پهرستنی خوداو پێغهمبهر (د.خ)و بهجێگهیاندنی ئهرکی ئایینی پتهو بێ.
2ـ یهکیهتیو تهبایی له نێوان خۆتاندا بپارێزن، کاری نهشیاو له بهرانبهر یهکتردا مهکهنو چاوچنۆک مهبن؛ به تایبهت له بهرپرسیاریهتیو خزمهت کردندا.
3ـ خوێندنو زانستو پلهی زانیاریتان بهرنه سهرهوه؛ بۆ ئهوهی کهمتر فریوی دژمنان بخۆن.
4ـ باوهڕ به دوژمنان مهکهن، به تایبهت به دوژمنی عهجهم، چونکه به چهند هۆو رێگاوه عهجهم دوژمنی ئێوهیه، دوژمنی گهلو نیشتمانو ئایینتانه. مێژوو سهلماندویهتی که بهردهوام له کورد به بههانهیهو به کهمترین تاوان دهتانکوژێو له هیچ تاوانێک بهرانبهر به کورد دهست ناگێڕیتهوه.
5ـ بۆ چهند رۆژێک ژیانی بێ قیمهتی ئهم دنیایه خۆتان مهفرۆشن به دوژمن، چونکه دوژمن دوژمنهو جێگهی هیچ باوهڕ پێکردنێک نیه.
6ـ خیانهت به یهکتری مهکهن، نهخیانهتی سیاسیو نه گیانیو ماڵیو نامووسی، چونکه خیانهتکار لای خوداو مرۆڤ سووکو تاوانباره، خیانهت به رووی خیانهتکاردا دهگهڕێتهوه.
7ـ ئهگهر یهکێک له ئێوه توانی کارهکانی ئێوه به بێ خیانهتکردن ئهنجام بدا، هاوکاری بکهن، نهوهک له پێناوی چاوچنۆکیو بهخیلیدا دژی بوهستن، یان خوا نهکا لهسهری ببن به جاسووسی بێگانه.
8ـ ئهو شوێنانهی له وهسیهتنامهکهدا نووسیومه بۆ مزگهوتو نهخۆشخانهو قوتابخانه؛ ئێوه ههمووتان داوای بکهن تا دهکرێو سوودیان لـێوهردهگیرێ.
9ـ ئێوه له خهباتو ههوڵو تێکۆشان مهوهستن؛ تا وهک ههموو گهلانی دیکه له ژێر چهپۆکی دوژمنان رزگارتان دهبێ، ماڵی دنیا هیچ نیه، ئهگهر وڵاتێکو ههبێ، سهربهستییهکو ههبێ؛ ماڵو خاکو نیشتمانهکهو هی خۆتان بێ، ئهو کاته ههموو شتێکتان ههیه، ههم ماڵ، ههم سهروهت، ههم دهوڵهتو ئابڕووو نیشتمانیشتان دهبێ.
10ـ من پێم وا نیه حهقی خودا نهبێ، حهقی دیکهم لهسهر بێ؛ بهڵام ئهگهر کهسێک لای وابوو، له کهم تا زۆر شتێکی لای منه، سهروهتی زۆرم جێ هێشتوه، با بچێ له واریسانم داوا بکاو وهری بگرێتهوه.
تا ئێوه یهکتر نهگرن، سهرناکهون؛ زوڵمو زۆر له یهک مهکهن، چونکه خوا زۆر زوو زاڵم لهبهین دهباو نابوودی دهکا، ئهوه بهڵێنی خواوهنده بێکهمو زیاد، زاڵم دهڕووخێو نابوود دهبێ، خوا تۆڵهی زوڵمی لـێدهکاتهوه.
هیوادارم ئهوانه لهگوێ بگرنو خوا سهرکهوتووتان بکا بهسهر دوژمناندا، وهک سهعدی فهرموویهتی:
مراد ما نێیحت بود و گفتیم
حوالت باخدا کردیم و رفتیم
خزمهتگوزاری گهل و نیشتمان قازی محهممهد
+
نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1385ساعت 17:1 توسط زیلان
|
ساڵی 1366 ، ساڵی سهرکهوتن له بهرهکانی شهڕ دا و ساڵی قوربانی دان و ساڵی زراو تۆقێن کردنی دوژمن بوو ، ساڵێک بوو که پێشمهرگهکانی هێزی به هێزی شههید پێشهوا له ناوچهجۆراوجۆرهکانی کوردستان دا قوربانی دا و خوێنی رشت و به ههڵمهتی شێرانه و بوێرانهی خۆیان مۆڵگهکانی دوژمنیان تار و مار دهکرد و به دهیان عهمهلیاتی گهورهو بهرچاویان بهڕێوه برد که له رادیۆی دهنگی کوردستان دا سرنج به دوای سرنج لێدان دا غروری پێشمهرگه و خهڵکیان زیاتر به سهر دوژمن دا دهشکاندهوه و سهدان کهس له بهکرێگیراوانی کۆماری ئیسلامی ئێران کوژران و بریندار بوون .
بهڵام له سهر ئهو بڕوایهشین که خهبات خوێنی دهوێ و بۆ سهرکهوتن و گهیشتن به ئامانج قوربانی دانیشی دهوێ ، ههر بۆیه شتێکی ئاسائییه که ئێمهش له بهرهکانی شهڕ دا به داخهوه پۆلێک پێشمهرگهی به جهرگ و به بیر و باوهڕمان له دهست دا که بهراستی ههڵکهوتووی گهڵ بوون و نموونهی خۆڕاگری و ئازایهتی و مایهی فهخر و شانازی نهتهوهکهمانن ، یهکێک لهو شههیده سهربهرز و نهمرانهی ساڵی 66 فهرماندهی به وهج و کارامه و دوژمن بهزێنی هێزی شههید پێشهوا کاک خدر خدری ناسراو به خدره سوور بوو . ( 1 )
ئهمن لێره دا باس له پێشمهرگهیهک دهکهم ، که وهک زۆربهی ئهو خهباتگێر و قارهمانانهیه که به پێشکێش کردنی گیانی خۆیان خهباتی رهوای گهلهکهمانیان به دونیا ناساند و بوونه رێنوێن و نیشاندهری رێگای حهقخوازانهی خهباتی گهلهکهمان ، جێی خۆیهتی رێز له کهسانێکیش بگرین که بوونیان ، بوونی گهل بوو ، مانیان مانی خهباتی چهکداری بوو ، تهنانهت به شههید بوونیشیان ، بوونه ههوێنی شۆڕشێکی نوێی دهروونی له نێو هاوڕێیان و هاوسهنگهرانیاندا . بهڵام به داخهوه بێ نێو و به قهولی شاعیری مهزنی کورد عهوڵا پهشێو " سهربازی ون " ن .
رهحمان ناسری یهکێک لهو ههزاران پێشمهرگانهیه که سهرمایهی شۆڕش بوون ، خهباتگێڕێکی به تهواو مانا بوو ، خۆش نێو و قارهمان بوو ، بهجهرگ و به مانای واقعی پێشمهرگه بوو ، سهرهتای هاتنه نێوریزی پێشمهرگایهتی له هێزی زمزیران سازماندهیی کرا و دوای ماوهیهک نهقڵی هێزی شههید پێشهوا کراو له پهلی ئێمه واته پهلی 21 سازماندهیی کراو کوڕیکی قسهخۆش و لهبهر دڵان بوو ، زوو جێی خۆی کردهوه و بوو به جێگای متمانهی ههموو لایهک ، ههمیشه پێشقهدهم وکهمین شکین بوو و له هیچ مهئموورییهتێک دریغی نهدهکرد و به راستی جێی شانازی من و ههموو هاوسهنگهرانی بوو ، به داخهوه مهودای ژیانی کورت بوو و نهیتوانی زیاتر خزمهت به گهل و نیشتیمانهکهی بکا و ساڵی 66 چوو نێو ریزی کاروانی له پساننههاتووی شههیدانهوه .
قهتم له بیر ناچێ پێش وهی که شههید بێ داوای له من کرد که ئهگهر مهجال بێ چاوی به دایک و بنهماڵهکای بکهوێ ، منیش بهڵێنیم پێدا که به پێی ههل و مهرج شوێنێک دیاری دهکهین بۆ وهی که چاوی پێیان بکهوێ ، بهرپرسانی حیزبی سهربه کومیتهی شارستانی مهاباد و فهرماندهرانی نیزامی بڕیاریان دا به تۆڵهی شههید بوونی فهرماندهی دوژمن بهزێن و قارهمان خدره سوور عهمهلیاتێک له نێو شاری مهاباد شاری ههژار و شوانه و سهرگورد عهبباسی و سازوارێکان و گوشوارهکان و جیناحهکان و شاری پێشمهرگه پهروهر بهڕێوه بهرن ، بۆ وهی که دوژمن وا فکر نهکاتهوه که به شههید بوونی خدره سوور هێزی پێشهوا به چۆک داهاتوه و ورهی بهرزیان شکستی خواردوه ، به پێچهوانهوه پێشمهرگهکان رق و قینهی تۆڵه وهها سهرتاپای وجوودی داگرتبوون که فهرماندهکان نهیان دهوێرا به هیچ کامیان بڵێن که ئهتۆ مهیه بۆ ئهو عهمهلیاته ، ههموو به گیان و دڵ ئامادهی ههر چهشنه بهربهرهکانی و گیانفیدایهک بوون ، رهحمان ناسریش یهکێک لهو پێشمهرگانه بوو .
بۆ درێژهدانی جهولهی سیاسی و نیزامی له ناوچهی مهاباد و گهیشتن بۆ نێو شاری دهبوو چهندین قۆناغمان تێپهڕ کردبا ، منیش بانگی رهحمانم کرد و گوتم ئێمه بهرهو شوێنێکی ئهمین دهچین و دهتوانی له دووی دایکت و وان بنێری که بێن چاوت پێیان بکهوێ که بێنه پشتی گورگه و ئاغوتمانی ، ئهویش زۆری پێ خۆش بوو و سپاسی کردم و گوتی ئێمه خزممان له گامێشانێ ههیه له وێ چاوم پێیان دهکهوێ ، ئێمهش بۆ سبهی شهو وهڕێکهوتین بهرهو گوندی سوێناس که دهمانههویست دهگهڵ خهڵک دیدار تازه کهینهوه و خواردهمهنی رێگا دابین بکهین ، و پاشان بهرهو ناوچهی محال و نێو شاری مهاباد وهڕێکهوین .
دوژمن به هۆی سیخوڕ و خۆفرۆشهکانهوه ئاگادار کرابوو که پێشمهرگه لهو ناوچهیه دان و ئهوانیش جاشه مهنگوڕهکان و گروهی زهربهتی " خاتم الانبیا " به ههموو کهرهسهیهکی تهیاری نیزامی له گوندی سوێناس کهمینیان دانابۆوه ، ئێمهش وهک پهلی 21 کهمین شکێن بووین و وهک رهواڵی ههمیشهیی ناسر له پێشهوهی ههموومان بوو که له پڕ دهنگی گوللهی کهڵاشینکۆفهکان پهردهی شهوهزهنگیان شکاند و شهڕێکی گهرم و خوێناوی دهستی پێکرد ، سهرهڕای وهی که دوژمن ههموو شوێنه حاستهمهکانیان گرتبوو بهڵام نهیتوانی له بهرامبهر هێزی پێشمهرگه دا خۆ بگرێ و به دانی کوژرا و بریندارێکی زۆر پاشهکشهیان کرد و دهگهڵ هاوڕێیان یهکترمان گرتهوه و یهکێک له پێشمهرگهکان هات و گوتی بهداخهوه دوو پێشمهرگهمان شههید بوون ، منیش به پهله چووم ، به دیتنی رهحمان ئهژنۆم فیزاوه و پێش ههموو شتێک دایکی رهحمانم وهبیر هاتهوه که دهیههویست بهم زووانه چاوی پێی بکهوێ ، بۆ ئاخرین جار له باوهشم گرت و چاویم له سهر یهک دانا و بۆ ههتا ههتایه ماڵئاوائیم لێکرد و به دیتنی شههیدی دووههم ، دوو ئهوهنده غهمی دهروونمی زیاد کرد و خالید شهریفی بوو به هاوڕێی ههمیشهیی رهحمان و دوو به دوو چوونه نێو ریزی کاروانی ههمیشه سهربهرزی شههیدانهوه .
جهنازهی ئهو دوو کهڵهپیاوانهمان له سهر شانمان دانا و گوندی سوێناسمان به جێ هێشت و بهرهو شوێنێکی ئهمن که بتوانین تهرمی ئهو قارهمانانه به خاک بسپێرین وهڕێکهوتین ، له رێگایه دا نوقمی خهیاڵات بووم و قسهکانی و ههڵسووکهوتهکانی و جم و جۆڵهکانی ئهو دوو شههیده ببونه میوانی مێشکم و بێ وهی که بزانم له کوێم و چ دهکهم و بۆ کوێ دهچم ههنگاوم ههڵدێناوه .
گهیشتینه پشتی گورگه و دوای پشوودانێک بڕیار درا که لهو شوێنه به خاک بسپێردرێن . پێشمهرگه یهکێک لهو شانازیانهی که ههیهتی لیباس و جل وبهرگی پێشمهرگایهتێ ، ههر بۆیه ساغ بووینهوه بۆ وهی که ئهو شانازییهیان ههتا ههتایه به نسیب بێ به لیباس و جل و بهرگی پێشمهرگایهتێوه که ههمیشه بۆ خۆیان دهیان گووت مایهی فهخر و شانازی ئێمهیه به خاک ئهسپێردران و به تێکڕا ماڵئاوائیمان لێکردن .
ههر وهک پێشتر که بڕیارمان دابوو به یادی خدره سوور له نێو شاری مهاباد دوژمن زراو تۆقێن بکهین ، بۆ ئهو مهبهسته وهڕێ کهوتین ، پێشمهرگهکان به دانی ئهو دوو شههیده نه تهنیا ورهیان دانهبهزیبوو بهڵکوو بهڵێنیان دا که تۆڵهی ئهو دوو قارهمانهش له دوژمنی داگیر کهر و کوردکوژ بکهنهوه ، دوای رێگا بڕینێکی زۆر خۆمان گهیانده نێو شاری مهاباد و ههر که خهڵک دڵنیا بوون که پێشمهرگهی هێزی شههید پێشهواین و ئێمهیان ناسێوه دهگهڵ پێشوازی بێ وێنهی خهڵک بهرهو روو بووین و ههموو تاڵی و غهم و ماندوویهتی لهشمان دامرکا و توانیمان عهمهلیاتێکی سهرکهوتوانه بهڕێوه بهرین و به کوژران و بریندار کردنی ژومارهیهکی بهرچاو له دوژمن و پێشمهرگهکانیش به ساغ و سڵامهتی کۆتایی به عهمهلیات بێنین و نیشانمان دا که هێزی پێشهوا نه تهنیا به له دهست دانی خدره سوور و رهحمان و خالید ورهی دانابهزێ بهڵکوو ههر پێشمهرگهیهک بۆ خۆی خدره سوورێکه و پهروهردهی دهستی ئهو پارتیزانه بێ وێنهیه که به داڕشتنی ههر گهڵاڵهیهکی عهمهلیاتی زهربهیهکی وهها گورج و بڕی له دوژمن دهوهشاند ، که دوژمن به بیستنی ناوی خدره سوور زراوی دهچوو ، ههر بۆیه دوای شههید بوونی جاشهکان و پاسدارهکانی مۆڵخواردوو له مهاباد و دهورووبهری شیرنییان دهبهخشێوه و خۆشییان له دڵی دا گهڕابوو ، بهڵام بهو عهمهلیاته نیشانمان دا که حیزبی دیمۆکرات و هێزی شههید پێشهوا خدره سووری لێ نابڕێ و کوردستان دهکهینه گۆڕستانی داگیرکهران .
دوای چهند ساڵ مهئمورییهتێکمان پێ ئهسپێردرا که بچینهوه ناوچهی مهاباد ، منیش به گیان و دڵ قبوڵم کرد چوون به دڵ پێم خۆش بوو که جارێکی دیکه سهردانی گڵکۆی شههید رهحمان ناسری و خالید شهریفی بکهمهوه، ههر بهو مهبهسته خۆمان حازر کرد و بهرهو قووڵایی ناوچه وهڕێ کهوتین.
کاتێک گهیشتینه شوێنی دیاری کراو پێم خۆش بوو که بهتاقی تهنیا بچمه سهر گلکۆکهیان و پڕ به دڵ بۆ ئهو شههیدانه و ههموو شههیدانی سهربهرزی هاوسهنگهرانمان فرمێسک ههڵڕێژم و کوڵ و کۆی دهروونی خۆم داڕێژم ، بهڵام ههنگاوی هاوڕێم دهگهڵم هات و له سهر مهزاری ئهو سهربهرزانه کڕنۆشمان برد و بیرهوهڕێکانی تاڵ و شیرینی رابردووم وهک پهردهی سینهما هاتهوه بهر چاوی و باسی خسڵهتی پیاوانه و بوێرانهی ئهو شههیدانهم بۆ هاوڕێم گێڕاوه . هیندهی پێ نهچوو که هاوڕێیانی دیکهش ههموو به تێکڕا هاتن و له سهر گڵکۆی وان کۆ بووینهوه و به دانی بهڵێنی درێژهدانی رێگایان ماڵاوائیمان لێکردن و منیش خاکی پیرۆزی گڵکۆی وانم ماچ کرد و له سهر ترۆپکی کێوه سهربهرزهکانی کوردستان که ئاخرین شوێنی دیتنی گڵکۆی ئهو نهمرانه بوو به وشهی " قوربانی ئهو خاکهتان بم " ماڵئاوائیم لێکردن .
( 1 ) هاورێ خدر خزری ناسراو به خدرهسوور ساڵی 1954 له شاری قارهمان پهروهری مههاباد. له دایک بوو ،له تهمهنی حهوت ساڵی دهستی به خوێندن کرد ، ههر لهو ساڵهدا بوو که کاک موسا باوکی کاک خدر کۆچی دوایی کرد.
خدرهسوور به هۆی دهس تهنگی بنهماڵهکهی ناچار بوو له دهورانی خوێندنی ناوهندی دا دهست به کارو کاسپی بکات . سهرهرای ئهو کۆسپ و له مپهرانهی سهر رێگای ژنانی ، هیچ کات لهخوێندنهکهشی دوا نه کهوت . دوای وهرگرتنی دیپلۆمی ئامادهیی و تهواو کردنی دوو ساڵ سهربازی ، وهک مامۆستای قوتابخانه له ناوچهی ئالانی سهردهشت دهستی به دهرس گوتن کرد. ژیانی دێهاتی و ئاشنایی خدرهسوور به ژیانی دواکهوتویی زهحمهتکێشانی کوردستان ، شاهیدی زوڵم و زۆری دهسهڵاتدارانی رێژیمی شا سهبارهت به خهڵکی کوردستان ، ههستی ئازادیخوازی و نیشتمانپهروهری له بیرو هۆشی ئهم لاوه خوێنگهرمه دا و ههستی شۆڕشگێرانهی زیاتر بێزاری لهو رێژیمه دا پهرهی دهستاند . ههر بۆیهش له شۆڕشی سهراسهری گهلانی ئیران ساڵه کانی 79ـ1978 چالاکانه له زۆربهی رێپێوان و خۆپێشاندانهکانی شارهکانی بانه ، سهردهشت مههاباد دا بهشداری کرد.
ساڵی 1981 کاک خدره سوور رهسمهن پهیوهندی به حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئیرانهوه گرد. وهک پێشمهرگهیهکی ساده له لکی 3ی هێزی پێشهوا دهستی به تێکۆشانی حیزبی کرد. هاورێ خدره سوور به هۆی کارلێهاتویی و ئازایهتی توانی پلهکانی بهرپرسایهتی به پهله تێ پهر بکات. ساڵی 1981کرا به سهردهسته ، ساڵی1982 کرا به جێگری لکی 3 ، ساڵی1983کرا به فهرماندهری لکی3 ، ساڵی1985 کرا به جێگری هێزی پێشهوا ، سهرنجام ساڵی 1986 بوو به فهرماندهری هێزی پێشهوا و ئهندامی کۆمیتهی شارستانی مههاباد. ساڵی 1987 دوای شهڕی قارهمانانه و بێ وێنهی گوردانی نۆبار که له ژێر چاوهدێری و فهرماندهیی کاک خدری نهمر دابوو و به دهست و مهچهکی هێزی شههید پێشهوا به تهواوی تهفر و تونا کراو تهنیا یهک نهفهر به برینداری رزگاری بوو. به داخهوه بۆ رۆژی دوایی له سهر کێوی تهرهغه به پڕیشکی خومپاره شههید بوو.
سمایل ئهقدهم 2006
وێنهی شههید رهحمان ناسری له سایتی راستێكان وهرگیراوه و دهستكاری كراوه
+
نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1385ساعت 16:57 توسط زیلان
|
تاريخ كُردستان، تاريخ در خون نشستة آزادي است و اين رودخانه سرخ همچنان جاريست....
آري؛ امروز سينهاي كه به عشق آزادي خلق و همنوعانش بتپد جز با گلوله پاسخي نمييابد. گويي نداي وجدان شنيده نميشنود و انسان، همتباران خويش را از ياد برده است. در اين ميان آنكه بيش از همه براي رسيدن به حقوق ازكفدادهاش مبارزه كرده و هر روز با قساوتي تازه از سوي دژخيمان روبرو مانده انسان صلحجوي كُرد است. كوهستانهاي كردستان كه همواره همانند گهوارهاي بوده كه زنان و مردان مبارز كُرد را در خود پرورده، امروز بيش از هر زمان ديگري با هجوم و قتلعام روبرو ميباشد. هر گوشهاي از اين ديار كه نشان گريلاهاي مدافع خلق را بر خود دارد آماج كين و بدسگالي دشمنان صلح و انسان است.
با اين حال، مقاومت در مكتب آپو خود زندگي است و شهادت يعني اوج عشق و ايثار. از اينرو نوادهگان كاوه هرگز هراسي از ماردوشان نداشته و بيرق استقامتشان همواره در بلنداي كوهساران برافراشته است.
سبعيت دشمنان تا بدانجاست كه غيرمعمولترين سلاحها را در برابر نيروهاي مدافع خلق بهكار ميبرند. آري امروز ديگر نام كردستان با شيميايي و قتلعام آميخته گشته، هرگاه نام بمب شيميايي را ميشنويم فوراً به ياد حلبچه ميافتيم. برخي آن فاجعه را يكبار و براي هميشه ميدانستند اما روزانه ميبينيم كه داغ حلبچه تازه و تازهتر ميشود. گريلاهاي ما كه براي پاسداري از شرف خلق خويش به دفاع ميپردازند با كثيفترين شيوههاي جنگي دشمنان كرد روبرويند. شهادت در نبرد رودررو و سلاح متعارف چيزي است و كشتار توسط بمبهاي شيميايي چيز ديگري. آناني كه از تمدن و پيشرفتهاي بشري دم ميزنند، كجايند تا دستاوردهاي تازه خويش را بنگرند؟ توحش آنان تنها چيزي است كه نصيب انسانيت ميگردد و كردستان بزرگترين جغرافياي اين مظلوميت است.
همرزمان شهيد؛
ديگر بار پيمان ميبنديم كه اين راه روشن را از پس شما ادامه دهيم. پيمان ميبنديم تا زمانيكه خيابانهاي دياربكر و مهاباد و قاميشلو و حلبچه از خون جوانان و كودكان خردسال ما رنگين است، دست از پيكار با كينهورزان خونريز برنداريم. و اين ميثاقي پولادين با شماست كه جان بر سر حقيقت نهاديد و مرگ را به بيشههاي تاريكي به گريز واداشتيد. به راستي كه پيكرهاي پاك و در خون نشسته شما نقشه سرزمينمان كردستان را با رنگي سرخ در برابر چشمان جهانيان ترسيم نمود زيرا كه هركدامتان از گوشهاي از اين سرزمين بوديد و هر چهار بخش كردستان را با شهادت خويش از پيمان محكمتان با رهبري و خلق آگاه نموديد. شهادتتان امضاي سند اتحاد و يگانگيتان بود كه خلق كرد از ديرباز در انتظار آن بود. از اينرو به پيشوازتان آمدند و حتي از گلولهها نيز هراسي به دل راه ندادند.
مرگ سرختان در بهاري اينچنين نزديك به پيروزي، خود زندگي و نويد تازهاي از مقاومت فرزندان كوهستان و خورشيد است تا طلوع بزرگ آزادي.
چهارده فرياد از چهار گوشه كردستان بودند به بلنداي زاگرس و به ديرينگي فرات. چهارده جوان كه همه يك رؤيا در سر داشتند و آن رسيدن به قلّة رهايي است. به جستجوي رؤياي خويش، غل و زنجير به دندان خاييدند و رهسپار ديار سرداران نستوه كوهستان شدند... و در آيينه بيزنگار و پاكيزه از هر تيرگيِ شهادت، رؤياي خويش را ديدند كه بر فراز نگاههاي مادراني به پرواز درآمده است كه در دستان هركدامشان شاخة زيتوني است و در كنارشان كودكي كه چشم به كوهستان دوخته و خود را به هيأت گريلايي براي فردا آماده ميسازد. رؤياي خويش را در فرياد خشم جواناني ديدند كه بيبيمِ هيچ سلاحي سينه سپر كرده و جاريتر از سيل ميخروشند. رؤياي خويش را در خورشيد درخشان پرچمهايي ديدند كه در تمامي كردستان در اهتزازند. آري در افقي به بيكرانهگي شهادت، هرشب ستارههايي نو متولد ميشوند... ستارههايي كه هياهوي مرگبار شب را در سكوت پرمعناي خويش به خاموشي ميكشانند و سوسوي چشمنوازشان را بر تاريكي لحظهها ميچكانند.
+
نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1385ساعت 11:45 توسط زیلان
|
|
رێبهری کۆما کۆمهڵانی کوردستان عبدوڵا ئۆجالان ڕایگهیاند: که کێشهی کورد به رێبازی توند و تیژی چارهسهر نابێ.
ئۆجالان لهچاوپێکوتنهکهیدا لهگهڵ پارێزهرانی ڕایگهیاند: به توند و تیژی پهکهکه لهناوناچێ و، لهلایهنی سیاسیهوه بههێزتر دهبێ، شهڕ و پێکادانهکانیش توندتر دهبن، ئێمه ئهوهمان ناوێ و، لایهنه پهیوهندیدارهکانیش وشیار دهکهینهوه.
ئۆجالان ڕایگهیاند: ئهگهر ئاکهپه چارهسهریهکی دیموکراتیانهی دهوێ، با ههڵوێستی خۆی به شێوهیهکی کراوه و، دڵخوازانه ئاشکرا بکا، ئهو کاته ئهو ههنگاوانهی که لهدهستمان دێت بۆ بڕینی دهنگی چهک دهینێین.
ئۆجالان لهبهرامبهر ههڵسهنگاندنهکانی چاپهمهنی لهسهر پرۆژهی چارهسهری دیموکرتیانه ، ناڕهزایی نیشان دا و، وتی:
( ئهو پرۆژهیهی من پێشکهشم کردووه تاکتیک نیه ، وهرچهرخانێکی بنهڕهتی ستراتیژیه . ئهو فهلسهفهی من کردوومهته بنهما،، فهلسهفهی گۆڕانکاری و وهرچهرخانه . جوانکاری نیه و پشت قایم نیه به دۆگماتیزم ، ئهگهر ئێوه ناتوانن گۆرانکاری و وهرچهرخان پێک بێنن ، ئهوا ناتوانن خۆتان له دۆگماتیزم ڕزگار بکهن ، و ناگهنه چارهسهری.
ئۆجالان وتی ، ئێمه پێشتر مافی چارهی خۆنوسینمان تهنیا له سازکردنی دهوڵهت دا دهبینی و سهرنجی بۆ سهر بۆچوونی خۆی که له لهگهڵ تێپهڕبوونی کات دا دهکرێت،، رێ و ریبازهکانی فرهڕهنگ گۆڕانکاری پێش بێنێـت ڕاکێشا و دهڵێت:
( شتێکی که ئێمه له مافی چارهی خۆنوسین دهگهین ئهوهیه : مافی چارهی خۆنوسین دهکرێت بهشێوهیهکی ڕهها سازکردنی دهوڵهت نهبێت ، به پێی بارودۆخی ڕۆژ چارهسهری جیاوازی ههیه ، ئهگهر ئێمه بێینه سهر ڕێی ڕاستینهی تورکیا ، ئیدی له ساڵانی 2000 دا مهحاڵه که تورکیا بتوانێت مۆدێلی ساڵی 1920 درێژه پێبدات ، ئهگهر تورکیا لهبهرامبهر پێشکهوتنه کۆمهڵایهتی و سیاسیهکانی جیهان گۆڕانکاری بهرپا نهکات ، ئهوا تا دێت ئالۆزی زیاتر دهبێت.
ئۆجالان له درێژهی لێدوانهکهیدا سهرنجی بۆ سهر 3 ڕێی بهردهم تورکیا ڕاکێشا و دهلێت:
( یهکهمینیان هاوپهیمانی کزل ئهلماجی قهوارهپارێزهکانه ، دهنیز بایکاڵ سهرۆکایهتی دهکات و ، مۆدێلی کۆماری ساڵی 1920 ی کردۆته بنهما ، دووهمینیش ، ،مۆدێلێکه که ئاکهپه سهرۆکایهتی دهکات ، ئهو دوو مۆدێله دووباره و ، بێ کهڵکن و ئاشکرایه که ناتوانێت تورکیا بهرهو چارهسهریهکی ڕیشهیی و ههمیشهیی ببات ، رێی سێیهمینیش پرۆژهی چارهسهری ئێمهیه . به پێی دۆخی ساڵانی 2000 و، لۆژیکانهترین ، فراوانترین و ههمیشهییترین پرۆژهیه . لهبهر ئهوهی ناوهرۆکی پرۆژهکهمان سازکردنی زانستی نهتهوهیی دیموکراتیانهی تورکیایه . بۆ ئهوهش ئهڵبهته پێویسته نهتهوهی کورد پرۆسهی دیموکراتیزه کردنی خۆی تهواو بکات . پێویسته نهتهوهیی تورکیش دیموکراتیزه ببێت و، له دیموکراتیک بوون دا سهرلهنوێ خۆی رێک بخاتهوه. ئهوه به رێکخراوه بوونی گهل له ههموو گۆڕهپانهکان دا به شێوهیهکی دیموکراتیک مسۆگهر دهبێـت ، ئهو پێشنیاری چارهسهریهی که من بۆ ههمووکهس و کۆمهڵگایهک پێشکهشم کردوه زۆر فراوانه . تێزی کۆماری دیموکراتیک تهنیا پارچهیهکه لهو پرۆژهیه . کورد ، تورک و ، کهلتورهکانی تر ههموو پێکهوه دهکرێت نهتهوهی دیموکراتی تورکیا پێک بێنن . ئهوه چهمکێکی نوێیه . هیچ گوتنێکم بۆ دهوڵهتی ناوهندی و کۆمار نیه . پێشنیاری منیش بۆ کوردان ئهوهیه که پێویسته زیاتر بهرهو پێشبردنی رێکخراوهبوونی نهتهوهیی دیموکراتیانهی کورد بکهنه ئامانج.
ئۆجالان ڕاگهیاند که چالاکی دیموکراتیانه مافی ههموو کهسێکه و بهو شێوهیهش سهرنجی بۆ سهر هێرشهکانی هێزی دهوڵهت له ئامهد بۆ سهر خهڵکی کورد که له ئهنجامیدا 3 منداڵ و بهگشتی 13 کهس ژیانیان لهدهستدا ، ڕاکێشا.
لهسهر ئهو بابهته ئۆجالان دهلێت:
( بهشیانهش بێت من بهدوای ناڕهزاییه دیموکراتیانهکانی گهلهکهمان له ئامهد و دهڤهرهکانی تردا چووم ، چالاکی ههمه ڕهنگی دیموکراتیانهی بهو شێویه ، مافی سروشتی کوردانه . دهتوانن به ڕێبازی دیموکراتیانه ههمیشه مافی خۆیان دهرببڕن ، هیندهی تێگهیشتبم ، لهنێو سوپا ، میت و ئاسایش دا دهربارهی چارهسهری کیشهی کورد گفتوگۆی گرنگ دهکرێت . وا دیاره دوو مهیلی سهرهکی ههیه . یهکهمین چارهسهری کێشهی کورد به ڕێبازی توند و تیژی . ئهوی دیکهشیان ، ئهوهی که ههندێک نهرمه و باوهڕی پێی نیه که کێشهی کورد به ڕێبازی توند و تیژی چارهسهر ببێت . بهڵام لهبهر ئهوهی ئهو لایهنانهی که دهیانهوێت کێشهی کورد به سهرکوت کردن و ، چهوساندنهوه و توند و تیژی چارهسهر ببێت باڵادهستن ، ئهو ڕوداوانه دهکهنهوه . بهڵام ئاشکرایه که کێشهکه به ڕێبازی توند و تیژی چارهسهر نابێت . ئهوه بیست ساڵه که به توند و تیژی چارهسهر نهبووه . بهههمان شێوه ئێرانیش ناتوانێت که کێشهی کورد به رێی توند و تیژی چارهسهر بکات ، پهکهکه به توند و تیژی تهواو نابێـت ، لهلایهنی ژمارهوه زیاتر بههێز دهبێت ، و شهڕ دژوار تر دهبێـت ، ئێمه ئهوهمان ناوێت و لایهنه پهیوهندیدارهکان وشیار دهکهینهوه. ئاکهپه لهو بارهیهوه دهستپێشخهری خۆی بهکارنایهنێت ئهگهر ئاکهپه چارهسهری دیموکراتیانهی بوێت و ههڵوێستی خۆشی دڵخوازانه و کراوه نیشان بدات . ئێمه بۆ بێ دهنگ چهک ، چی لهدهستمان بێت دهیکهین. |
|
+
نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1385ساعت 11:39 توسط زیلان
|
یکشنبه، 24 اردیبهشت 1385
ادوار نيوز : دانشجويان دانشكده فني - مهندسي دانشگاه رازی کرمانشاه پيرو انتشار نامه احمي نژاد به بوش خطاب به وي نامه سرگشاده اي را منتشر ساخته اند :
آقای احمدی نژاد
رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران
چندی پیش شما نامه ای به آقای بوش رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا نوشتید. چگونه کسی میتواند تناقضات غیرقابل انکاری را که در نامهی شما بود توجیه کند. اینها ما را وادار کرده است تا به بحث دربارهی برخی از تناقضات و سئوالات بپردازیم.
آیا کسی میتواند پیرو محمد(ع) پیامبر خدا باشد، احساس التزام به قوانین الهی کند، پیرو دینی باشد که ادعا میکند کاملترین دین است، و در آخر، اجازه دهد غارتگران بیت المال، فاسقان و دزدان به ظاهر پارسا بر کشور مسلط شوند.
شما در نامهی خود اشاره به رعایت حرمت حریم خانهی شهروندان عراقی کردهاید.
اما چرا حرمت خانهی دراویش قم را نگه نداشتید ؟ !!!!
چرا حرمت خانهی هموطنان خود را نگه نداشتید ؟ !!!
شما در نامهی خود اشاره به زندان گوانتانامو کردهاید که زندانیان آن زندان حقوق قانونیشان سلب شده و خانوادههایشان نمیتوانند آنها را ببینند.
آقای احمدینژاد شما چرا به زندانهای اوین، رجایی شهر، گوهردشت و … اشاره نمیکنید ؟ !!!
چرا به زندانیان دربند در این زندانها و سایر زندانهای ایران اشاره نمیکنید که وضعیتی هزاران بار بدتر از گوانتانامو و ابوغریب دارند.
آیا خانوادههای محمدی، اسانلو، ساران و … میتوانند آنها را ملاقات کنند.
شما در نامهی خود اشاره به آدم ربایی و انتقال این افراد به زندانهای مخفی کردهاید و اینکه نمیتوانید این کار را با اصول هیچ سیستم حقوقی ارتباط دهید پس آدم رباییهای وزارت اطلاعات، حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی و اطلاعات سپاه پاسداران و انتقال آنها را به ناکجا آباد با اصول کدام سیستم حقوقی ارتباط میدهید ؟ !!!!
باز شما گفتهاید که افراد جوان، دانشجویان و مردم عادی سئوالاتی در خصوص پدیدهی اسرائیل دارند. ما به عنوان افرادی جوان، دانشجو و مردم عادی این ادعای شما را قبول نداریم و این ادعا دروغی بیش نیست. اسرائیل کشوری مستقل و بر حق است.
آقای احمدینژاد شما در نامه خود گفتهاید که یک آموزگار هستید. اما به راستی آموزگاری که وقایع و حقایق تاریخی را فرضیه میخواند و حقیقت تلخ و دردناک هولوکاست را دروغ میشمارد صلاحیت و لیاقت دارد که نام آموزگار بر خود گذارد !!!!!
آقای احمدینژاد شما ادعا کردهاید بسیاری از مردم خاورمیانه میتوانند با شما تماس داشته باشند. جالب است چون مردم ایران از این امتیاز بیبهره هستند و این کار شما هم در صورت صحت آن دال بر عوامفریبی شماست.
شما پرسیدهاید که آیا تحقیق و توسعهی علمی ( ساخت بمب اتم از نظر شما و دولتمردان رژیم جمهوری اسلامی تحقیق علمی است ) یکی از حقوق بنیادین ملتها نیست ؟ !!!!
در پاسخ باید گفت اگر دولتی به رهبری رئیس جمهوری سفاک و خیال پرداز که در وجود او هیتلری کوچک وجود دارد قصد داشته باشد با تحقیقات به ظاهر علمی موجودیت کشوری را به خطر بیاندازد نیز دارای چنین حقی است ؟ !!!!
آقای احمدی نژاد شما در مورد یازده سپتامبر پرسیدهاید که چرا جنبههای این حمله مخفیانه باقی مانده است؟ چرا چیزی در رابطه با آن که چه کسی مسئولیت این حملات را بر عهده گرفته است به ما گفته نمیشود؟ و چرا آنها که مسئول و مقصر شناخته شدند مورد محاکمه قرار نگرفتند؟
ما از شما میپرسیم؛ درباره حادثه کوی دانشگاه مگر جنبههای مخفیانه آن فاش شد؟
درباره حادثه قطار در نیشابور مگر مسئول آن حادثه محاکمه شدند؟
درباره قتلهای زنجیرهای مگر مشخص شد که چه کسی دستور قتل عام اندیشمندان را به جلادان وزارت اطلاعات داده است؟
درباره سقوط هواپیمای سی ۱٣۰، مگر مسئول سقوط هواپیما مشخص شد؟
لیست اسامی مفسدان اقتصادی مگر منتشر شد؟
لیست آقازادهها مگر منتشر شد؟
در ادامه نامه، شما ادعا کردهاید که در منشور رسانهیی انتشار اطلاعات صحیح و گزارشدهی صادقانهی ماجرا از اصول اعتقادی است.
آقای احمدی نژاد پس علت دروغپردازیهای روزنامه هایی چون کیهان و همشهری و سانسور اخبار توسط وزارت ارشاد چیست؟
آیا حقیقت در یک فضای ساختگی و گمراه کننده گم نمی شود؟
آقای احمدی نژاد صدها میلیارد دلار پولی که سالانه از سوی ایران برای ایجاد ناامنی در اسراییل، خرید سلاح توسط ستیزهجویان فلسطینی، اهداف تروریستی رژیم در کشورهای دیگر و باج دادن به کشورهایی چون روسیه، اندونزی و … هزینه میشود چه حاصلی برای ایرانیان داشته و دارد؟
همانطور که جنابعالی آگاهید در تمام شهرهای ایران مردم فقیر و گرسنه وجود دارند که از شدت فقر اقدام به دزدی و تن فروشی میکنند. چندین هزار بی خانمان و بیکار مشکل عمده در ایران به شمار میرود با در نظر گرفتن این شرایط آیا هزینههای سرسام آور که از جیب ملت پرداخت میشود میتواند توجیه کننده و در راستای اصول اعتقادی ( چراغی که در خانه رواست به مسجد حرام است ) باشد؟
آقای احمدی نژاد حال ما میپرسیم؛ مگر قرار نبود پول نفت را برسر سفرههای ملت ایران بیاورید؟
آقای احمدی نژاد استقرار عدالت چه شد؟
والسلام علی من اتبع الهدی
دانشجویان دانشکده فنی ـ مهندسی دانشگاه رازی کرمانشاه
+
نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1385ساعت 11:28 توسط زیلان
|
بیری دوکتور قاسملوو چرای رێگای تێکۆشانمانه!
لاوانی خۆشهویست!
کیژان و کوڕانی کۆلنهدهر!
ماف ویستان!
ئازادیخوازان!
به مهبهستی له بیر نهکردنی رێبازی پڕ له شانازی دوکتور قاسملوو، به مهبهستی سهر له نوێ دژبهریکردن له گهل تیرۆر و توندوتیژی دهوڵهتی، به مهبهستی سهرلهنوێ مهحکوم کردنهوهی بکوژانی رێبهری گهورهی کورد دوکتور قاسملوو، یهکیهتی لاوانی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران له دهرهوهی وڵات،به دهست پێشخهری کومیتهی لاوانی وڵاتی سوید، رۆژی 13/ 07/ 2006 زایینی
17 ههمین ساڵرۆژی تیرۆری دوکتور قاسملوو، به دهستی دیپلۆمات تیرۆریستهکانی دهوڵهتی ئێران، له بهردهم کۆشکی سهرۆک وهزیران، له وڵاتی ئوتریش، وڵاتێک که بۆ پاراستنی بهرژهوهندییه ئابورییهکانی خۆی ترسهنۆکانه بوکوژانی دوکتور قاسملوو و کاک عهبدوڵا قادری ئازهری به جلوبهرگی خوێناوییهوه رهوانهی تاران کردوه، رێپێوانێک بهرێوه دهبات.
ئێمه له رێگای ئهم بانگهوازهوه بانگهێشتنی ههموو رێکخراوێکی پێشکهوتنخواز و ئازادی ویست و، سهرجهم ئینسانه ئازادیخواز و نیشتمان پهروهرهکان دهکهیین که بۆ له قاودانی پتری جنایهتهکانی رژیمی تیرۆریستی ئێران و به ئامانجی وهگڕخستنی پهروهندهی دوکتور قاسملوو، لهم رێپێوانهدا بهشداری بکهن و، به بهشداری کردنی خۆتان، له گهیشتن به دادپهروهری و دژبهری له گهل تیرۆر و تیرۆریستان، یارمهتیدهر و پشتیوانمان بن.
بۆ زانیاریی زیاتر پێوهندی بکهن به :
مهیل:
qasmlou@lawan.se
تهلهفۆن:
707753842(0)46+
735827763(0)46+
+
نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1385ساعت 11:16 توسط زیلان
|
